Mình bị mê những cuốn sách viết về hiệu sách. Cũng chẳng hiểu rõ, có lẽ là do hiệu sách luôn có những câu chuyện. Nó cho người ta hy vọng, và cả cơ hội để làm lại cuộc đời. Mình đến với sách một cách rất tình cờ. Đó là những cuốn truyện tranh chứa đầy điều kỳ lạ trong trang sách mỏng. Rồi đến những cuốn tiểu thuyết giúp xoa dịu tâm hồn mình vào những ngày sống xa nhà. Sau đó, sách đến với mình như người bạn, người thầy, và cả những người lạ gặp qua một lần rồi lại thôi. Mỗi khi trong đầu xuất hiện nhiều câu hỏi, mình lại đi tiệm sách và tìm câu trả lời qua những cuốn sách ấy.
Những cuốn sách nói về hiệu sách đối với mình mang tính nhân văn rất lớn. Nó cho người ta cơ hội để làm lại, đó chính là điều tử tế nhất, và là món quà mà cuộc sống này ban tặng cho chúng ta. Mình cũng bị cuốn vào những câu chuyện kể về cách mà người ta đi qua nỗi đau mất người thân. Dù rằng mỗi hoàn cảnh đều khác nhau, nhưng mình cảm nhận được nỗi đau là một. Sự tiếc thương về mất mát, sự thẫn thờ như những người mất hồn, làm chuyện gì cũng không xong, hay chẳng còn tí sức lực nào để làm những điều ngày thường cảm thấy chẳng là gì to tát.
Nếu bạn muốn tìm hiểu về người trải qua mất mát, muốn tìm chút hy vọng nào đó làm lại cuộc đời thì hãy đọc cuốn Hiệu sách trên đảo. Nó sẽ giúp cho bạn nhận ra nhiều giá trị ý nghĩa mà tưởng chừng đã đánh mất từ lâu. Sự héo hon khi người thân yêu đã khuất, được chuyển hóa thành hạt mầm của yêu thương. Khi chúng ta sống có giá trị, ắt hẳn luôn có lý do nào đó lôi chúng ta xuống giường vào mỗi sáng. Và đối với nhiều người thì cần như vậy thôi đã đủ đầy lắm rồi.
Trong cuốn Hiệu sách trên đảo, bé Maya chính là viên ngọc sáng. Bé được sinh ra từ một người phụ nữ mà (sau này) được cho là nhân tình của một lãng tử nhà văn. Nhưng bé không hề biết gì, kể cả chuyện của bé lựa chọn rời xa thế giới trên hòn đảo nọ. Ký ức về mẹ mỏng manh như hạt cát. Thế nhưng chính Maya đã khơi dậy tình yêu được làm cha của A.J – một người đàn ông góa không con cái. Kể từ khi vợ A.K là Nic qua đời sau một tai nạn xe, anh chẳng làm gì ra hồn. Kể cả cái tiệm sách chít* tiệt mà anh đang phải tiếp quản, nó cứ như nhà kho. Sự xuất hiện của Maya đã biến cái đống như nhà kho ấy trở thành nơi nuôi dưỡng đứa trẻ, trở thành nơi vỗ về tâm hồn của người dân trên đảo, trở thành nơi vun vén tình yêu tưởng như chẳng bao giờ có khả năng – thêm một lần nào nữa. Hiệu sách là nơi người ta cất giấu và thổ lộ nỗi niềm, chia xa và hội ngộ.
Con bé tên Maya, bị mẹ bỏ rơi ở hiệu sách. Một ngày nọ, Maya thức dậy leo xuống hiệu sách và nói lời chào với sách, với kẹp sách.
“Maya biết mẹ đã bỏ mình lại ở hiệu sách Island. Nhưng có lẽ điều đó sẽ xảy ra với tất cả trẻ em khi tới một độ tuổi nhất định. Một số bị bỏ lại ở hiệu giày dép. Một số bị bỏ lại ở hàng đồ chơi. Một số khác bị bỏ lại ở tiệm bánh sandwich. Và cả cuộc đời chúng sẽ được quyết định bởi cửa hàng nơi chúng bị bỏ lại. Dù sao đi chăng nữa, bé cũng chẳng muốn sống trong tiệm bán sandwich chút nào.”
Tác giả đã ưu ái cho cô bé Maya được sinh ra để chữa lành nỗi đau cho A.J, cho anh một thiên chức làm cha. Nhờ có Maya mà A.J mới có thêm can đảm tiến thêm một bước nữa với Amelia, cô gái làm ở nhà xuất bản Knightley. Trong truyện, cô bé Maya làm bài tập cho lớp viết sáng tạo. Đó là ký ức về ngày cuối cùng mà mẹ cô đã bỏ đi. Những gì còn ở lại trong tim cô bé khi nghĩ về mẹ được ghi lại trong tác phẩm ấy.
Maya được tác giả “sinh ra” chứa đựng tính nhân văn trong đó. Lẽ nào con của nhân tình chồng mình lại được đối đãi tử tế? Ismay đã nghĩ như vậy. Ismay là chị gái của Nic – vợ của A.J, nhưng cô cũng như những người phụ nữ khác. Cũng mang trong mình nỗi oán giận người chồng Daniel, cũng chờ một sự nhún nhường từ người chồng cô đã luôn khát khao qua những gì anh viết. Maya được sinh ra để kết thúc những chuyện cũ, và để kết nối những chuyện mới – chẳng hạn như A.J Fikry và Amelia Loman, Nicholas Lambaise và Ismay Parish. Đó là thông điệp mình nhận được từ tác giả (dù không biết đó có phải chính xác là những gì tác giả muốn truyền tải hay không).
Cuốn sách này, đôi khi, là một bi kịch vì các nhân vật trong đó luôn có những nỗi buồn rất sâu. Mặc dù truyện Hiệu sách trên đảo xoay quanh nhân vật chính A.J – chủ hiệu sách Island sống ở đảo, nhưng mình luôn có cảm giác Maya – con gái nuôi của A.J mới là điểm sáng của cả cuốn sách. Mình thích những lá thư mà ông bố A.J để lại cho con gái, và mình cũng thích luôn tâm sự mà các nhân vật tuyến phụ tỉ tê trong tâm trí. Bi kịch nhưng không thiếu gia vị của hài kịch, có những đoạn mình bật cười vì sự ngây ngô, vụng về, nóng tính, mỉa mai, chua xót của những ai đặt chân lên hòn đảo Alice.
Cuốn sách nói về hiệu sách, nhưng không chỉ dừng lại ở hiệu sách, mà là đời người. Hiệu sách mang đến cho con người những lý do để tiếp tục tồn tại, và vì thế nên hiệu sách sẽ không đóng cửa, cũng như chúng ta sẽ không từ bỏ chính mình.
Nếu bạn đang trải qua một điểm tối nào đó trong cuộc sống ngay lúc này, mong bạn có thể được xoa dịu bằng con chữ từ cuốn sách Hiệu sách trên đảo của tác giả Gabrielle Zevin.
Đoạn trích mà mình lưu lại:
“Chính nỗi sợ hãi ẩn giấu rằng không ai có thể yêu mình đã khiến chúng ta đơn độc, nhưng cũng chính đơn độc mà chúng ta nghĩ không ai có thể yêu mình. Một ngày nào đó, chẳng rõ khi nào, bạn sẽ lái xe đi dọc con đường. Và một ngày nào đó, chẳng rõ khi nào, anh ấy, hoặc cũng có thể là cô ấy, sẽ xuất hiện tại nơi này. Lần đầu tiên trong đời, bạn sẽ được yêu thương chân thành và thực sự không còn đơn độc nữa. Bạn sẽ lựa chọn rời xa sự cô độc”
Thông tin thêm về cuốn sách:
- Đoạt giải thưởng văn học: Tiểu thuyết dịch (2016), Đề cử giải thưởng Goodreads Choice cho Tiểu thuyết (2014), Giải thưởng Nhà sách độc lập Nam California cho Tiểu thuyết (2014), Đề cử giải thưởng Văn học Dublin (2016)
- Tên gốc: The Storied Life of A.J. Fikry
- Bối cảnh: Đảo Alice, Massachusetts (Hoa Kỳ), Massachusetts (Hoa Kỳ)
- Nhân vật: Maya, Amelia Loman, A.J. Fikry, Daniel Parrish, Ismay Parrish, Marian Wallace, Nicholas Lambaise
Cảm ơn bạn đã đọc!
Cô Hai
Bài viết nằm trong chuỗi series Nghe gì – đọc gì – xem gì? của Cô Hai Podcast.
