Chương 2: Bên tách trà đã nguội

Tác giả: Hân Thái

Đã 40 phút kể từ khi điện thoại thông báo có email mới, tách trà cô gọi từ lúc nhân viên phục vụ mang ra đã nguội dần. 

Ngay giờ phút này, tách trà không còn là thứ ưu tiên đối với Yên Khuê, vì cô nhận được tin khác quan trọng hơn. Người bạn thân nhất của cô – Lily – được nhận vào làm tại một tiệm cắt tóc. Chị Lily, 43 tuổi, tên tiếng Việt là Ngọc Ly lấy chồng người Mỹ rồi theo chồng định cư đã được 3 năm. Đối với Lily, có được một công việc sau thời gian dài học ngôn ngữ mới chính là bước ngoặt lớn nhất. Và điều đó sẽ không thể xảy ra nếu không có sự giúp đỡ của Yên Khuê, Lilly đã viết như vậy trong email.

Nhìn ra cửa sổ, Yên Khuê thấy giọt nắng hôm nay đẹp hơn mọi ngày. Cái cây xanh hơn, bông hoa rực rỡ hơn, ô cửa của những cửa hàng đối diện sáng hơn, mấy chiếc ô tô đậu bên đường bóng loáng hơn thường lệ. Lần đầu tiên cô cảm thấy mình sống có giá trị. Giá trị ấy không phải là đợi chờ sự công nhận từ một ai, mà là điều tử tế cô chọn làm đã thực sự lan tỏa đến với người cần chúng. 

Yên Khuê và Lily thường gặp nhau tại tiệm cà phê sau mỗi lớp học làm gốm. Đều đặn mỗi tuần một lần, cô đều dành ra 3 tiếng: một tiếng rưỡi trong lớp làm gốm, một tiếng giúp chị Lily học tiếng Anh và nửa tiếng ngồi cà phê. 

Chị Lily chân ướt chân ráo bước qua Mỹ ở tuổi 40, vì thế nên việc học ngôn ngữ mới, sống ở môi trường mới quả thật không dễ dàng. Yên Khuê thấy vậy nên đề nghị giúp chị học thêm về phần nghe nói tiếng Anh giao tiếp. Cô nhớ mình lúc đầu khi qua Mỹ, do phát âm nhầm dẫn đến hiểu lầm, do không biết dùng từ cho đúng nên dẫn đến rất nhiều tình huống dở khóc dở cười. Nhưng đó có là gì chứ, Yên Khuê đã chuẩn bị cho hành trình du học hơn cả năm, đi tới đi lui trung tâm ôn luyện, vậy mà còn chưa quen nhịp cuộc sống bên này, huống gì chị Lily chưa từng đi nước ngoài mà phải làm quen nhịp sống mới. 

Tách trà là “học phí” mà chị Lily muốn Yên Khuê nhận để chị không cảm thấy ngại với sự nhiệt tình của cô. Trà này rất đặc biệt – vì nó là món đầu tiên khác với những loại trà trước đây cô từng uống. Món trà ấy có tên là Chai Latte. 

Trà Chai còn được gọi là Masala Chai, có nguồn gốc từ Ấn Độ. Được pha bằng trà đen, hỗn hợp gia vị Masala. Hỗn hợp masala thường chứa bạch đậu khấu, gừng, đinh hương, quế và hạt tiêu đen. Đây là thức uống ngọt, thích hợp để giữ ấm, và được thương hiệu Starbucks giới thiệu vào những năm 1990. Sau khi nó trở nên phổ biến rộng rãi thì đã có mặt ở nhiều nơi trên thế giới dưới dạng đóng chai sẵn hay tại các cửa hàng cafe.

Yên Khuê chống tay lên cằm, nhìn vào tách trà Chai Latte đã nguội, rồi nhìn qua chỗ ngồi bên trái cạnh mình. Chị Lily thuận tay trái nên lúc nào chị cũng chọn ngồi bên trái để không làm phiền người khác. Đối với Yên Khuê, chị Lily chính là nhà. Cuộc sống thật diệu kỳ khi những người xa lạ xích lại gần nhau bằng những cuộc chuyện trò chỉ vài giờ. Phải chăng khi được nói ra khúc mắc trong lòng, khi có một ai đó lắng nghe và thấu hiểu, đó chính là nhà, là nơi ấm áp nhất mà trước giờ ai cũng nhắc đến. 

Chị Lily dù chưa hòa nhập được ngay với môi trường sống mới, nhưng Yên Khuê khó có thể che giấu được nỗi cô đơn nằm sâu nơi đáy mắt. Dù có giỏi tiếng Anh đến đâu, dù có bắt nhịp được cuộc sống mới nhanh thế nào, dù có thuộc chính xác tuyến đường trong thành phố, ánh mắt của Yên Khuê đôi lúc vẫn cứ nhìn về xa xăm. Chị Lily là một người tinh tế, không hối thúc Yên Khuê phải nói ra cảm nhận hay chia sẻ về bất kỳ nỗi niềm nào đang chất chứa trong cô, chị chỉ ngồi cạnh, lắng nghe.

Tách trà latte nóng hổi ba năm qua, nay đã nguội dần theo thời gian. Yên Khuê vô thức ngồi vào bên phải theo thói quen, nhìn vào chỗ ngồi bên cạnh và hiểu ra cuộc sống không phải chuyện gì cũng là mãi mãi.

Trong email của chị viết bằng tiếng Anh, dù câu cú chưa đầy đủ chủ vị nhưng chị kể một câu chuyện rất rõ ràng, theo trình tự, đúng chính tả. Hạt mầm chị gieo nay đã ra hoa kết trái. Đối với chị Lily và những người đã đi hơn nửa cuộc đời, định cư ở một đất nước khác, sống mà không quá phụ thuộc vào một ai. Chẳng hạn như việc đi lại, ít nhất có thể tự lái xe, hoặc tự bắt xe buýt, tàu điện ngầm – phương tiện giao thông công cộng như được mọc thêm đôi cánh. Chị Lily rất ngại khi phải nhờ vả người khác, và ngay cả đó là chồng của chị. 

Chị từng chia sẻ, ước có một ngày chị biết lái xe đi siêu thị. Tự mua đồ về nấu ăn, tự đi sắm sửa áo quần, tự ra ngân hàng giao dịch. Yên Khuê từng nửa đùa nửa thật hỏi chị:

– Ở Việt Nam em thấy có người còn mong được chồng chở đi đây đi đó, mong chồng đi làm mang tiền về, sắm sửa cái này cái kia. Sao mà chị lại thích tự làm?

– Ngày trước chị cũng nghĩ vậy, nhưng qua đây rồi, chị mới hiểu có những thứ mình phải học. Học cách thích nghi với văn hóa bên này, ai sao mình vậy thì sống ở đâu cũng được phải không em? Từ nhỏ đến lớn chị theo gia đình đi quá chừng chỗ, chưa bao giờ ở cố định một nơi nào luôn! Chị cũng không hiểu, chắc do cái số của chị nó vậy. Nhưng mà cái số đó, mình không đầu hàng thì mình “đổi cái số” của mình chứ ha! Chị nhận ra cuộc sống mình gặp quá nhiều trắc trở như thế cũng không đến nỗi tệ. Khi mấy chuyện bất như ý xảy ra, chị luôn quay lại tự hỏi:

– Chị hỏi gì chị ơi?

– Chị tự hỏi mình có thể làm gì để thay đổi. Kỳ lạ lắm, cứ như việc ta tự chọn nhìn vào những gì, tiếp tục tập trung vào mấy lời bàn tán thì em sẽ lại tự bàn tán y hệt vậy thêm nhiều lần trong suy nghĩ. Còn nếu em cứ tập trung vào những thứ em mong, quan sát kỹ, tạo ra những thay đổi nhỏ thì đó chính là cách mình “đổi số” đó em!

Yên Khuê vẫn nhớ nét mặt của Lily, từ tốn, dịu dàng nhưng đôi mắt luôn hiện lên vẻ sắc sảo của một người nhiều sương gió. Yên Khuê chưa hiểu được, vì sao mà những người dịu dàng nhất, khiêm tốn nhất lại từng đối mặt với quá nhiều khó khăn thử thách. 

“Biết” và “hiểu” đối với chị Lily được tách bạch rất rõ ràng. Chị chưa biết cách đặt hẹn bác sĩ, chưa biết trả lời mấy câu hỏi rà soát an ninh bên ngân hàng, chưa biết cách nói ra mình đang cảm thấy ra sao, thế nào, nhưng chị rất hiểu cảm xúc của người khác qua từng cử chỉ. Chị hiểu người khác có đang bực tức, có đang giận dữ, vui vẻ hay thất vọng gì không. Đó cũng là cách mà chị giao tiếp với chồng. Cuộc sống bon chen ở thị thành đã giúp chị có được kỹ năng đọc được ngôn ngữ hình thể tuyệt vời như thế. 

Yên Khuê và Lily gặp nhau như hai mảnh ghép còn thiếu. Vì thế nên hai người nhanh chóng trở thành tri kỷ của nhau. Ba năm là thời gian đủ dài để nỗi nhớ nhà của Yên Khuê được lấp đầy, và cũng là thời gian đủ lâu để Lily “biết” đường đi nước bước của thành phố xa lạ – nơi cô sẽ sống nửa quãng đời còn lại. 

Tri kỷ đã khó tìm, vậy mà gặp được tri kỷ ở nửa vòng Trái Đất còn kỳ diệu hơn. Tách trà chỉ là một kỷ niệm nhỏ của hai chị em. Cơ duyên gặp gỡ giữa hai người có thể bắt đầu từ một ánh nhìn, một sự gặp gỡ giữa hai tâm hồn trót yêu cái đẹp tại lớp học làm gốm ở thành phố San Francisco. 

–

Đó là vào mùa thu năm nhất đại học, Yên Khuê mạnh dạn đăng ký khóa học làm gốm ngắn hạn ở studio gần nhà, chỉ vì suốt thời gian ở Việt Nam cô lo sợ người thân sẽ chậc lưỡi bảo mình ăn xài phung phí.

Từ nhỏ đến lớn, Yên Khuê luôn được dạy phải thật cẩn trọng các khoản chi không cần thiết. Dường như thói quen chi tiêu từ gia đình đến họ hàng nội ngoại hai bên làm Yên Khuê luôn phải nói không trước tất cả những thứ mang tính giải trí cho bản thân mình. Cô chần chừ một lúc trước khi ra quyết định, cuối cùng lại dẹp bỏ ý định chi tiền cho những thứ được cho là xa xỉ.

Đi học xa nhà, không còn ai dòm ngó hay biết được nhất cử nhất động của mình, Yên Khuê gom tiền để dành, lên mạng đăng ký ngay lớp học làm gốm – hoạt động nằm trong danh sách xa xỉ của gia đình cô. Khi đã kiểm tra thông tin lớp học, điền thông tin tin thẻ ngân hàng và nhấn vào nút “Thanh toán”, trong lòng cô nhẹ bẫng, sự lưỡng lự theo quán tính bỗng nhiên biến mất. Chẳng hiểu do Yên Khuê biết sẽ không ai phán xét mình, hay bản thân đã thực sự không còn quan tâm đến lời ra tiếng vào của người khác. Khi có một khúc mắc nào đó trong lòng, thay đổi môi trường sống có thể là giải pháp để người ta bước ra những điều xưa cũ. Cảnh vật, không gian, con người đều là một chương hoàn toàn mới. Khi đó, Yên Khuê bắt đầu cuộc sống của mình như một tờ giấy trắng. Những trang giấy trống trơn, chưa có lời phán xét nào được ghi xuống nên cô tự tin hơn khi viết chương sách mới cho đời mình.

Từ phòng trọ của Yên Khuê đến studio làm gốm chỉ cách nhau 2 trạm xe buýt. Cô bước xuống trạm xe thứ 2 rồi đi bộ tầm 3 blocks. Những con đường ở thành phố này hệt như những con sóng, lúc thì lên dốc, lúc thì xuống dốc, lúc thì đứng trên cao nhìn bao quát cả một khu, lúc thì bước đi không biết cuối con dốc tiếp theo sẽ là gì.

San Francisco là một thành phố của những ngọn đồi. Trên thực tế, nơi đây được coi là một trong những thành phố có nhiều đồi nhất thế giới, chỉ đứng sau La Paz, Bolivia. Và người dân San Francisco tự hào về điều đó.  Những ngọn đồi ở thành phố này được tạo ra bởi hoạt động kiến tạo được gọi là sự hút chìm, trong đó mảng đại dương trượt xuống dưới mảng lục địa, đẩy đất lên cao và cuối cùng hình thành nên những ngọn đồi. Thành phố San Francisco được xây dựng trên khu vực nhiều đồi núi, thay vì trên vùng đất bằng phẳng hơn, là do Cơn sốt vàng. Lúc bấy giờ, những người tìm vàng đầu tiên được gọi là “dân 49” (forty-niners) đến tiểu bang California, làm tăng dân số của thành phố San Francisco từ 1.000 đến 25.000 người chỉ trong một năm 1849. Hiệu ứng Cơn sốt vàng khá lớn. Thấy được làn sóng dân số tăng lên như thế, chủ sở hữu bất động sản đưa ra quyết định phát triển thành phố trên địa hình dốc. San Francisco phát triển từ một ngôi làng lều trại thành một thị trấn bùng nổ (boomtown), với đường sá, nhà thờ, trường học và các thị trấn khác mọc lên.

Mồ hôi nhễ nhại, Yên Khuê là một trong những người cuối cùng đến lớp gần sát giờ vì đoạn đi bộ qua những con dốc tốn thời gian nhiều hơn cô dự tính. Cô chọn một chỗ ngồi còn trống ngay sát cửa ra vào. Khoảnh khắc Yên Khuê gật đầu chào giáo viên trông có vẻ trẻ tuổi hơn thu hút sự chú ý của Lily đang ngồi ở phía đối diện. Yên Khuê có thể cảm nhận được ánh mắt quan sát của Lily nhưng chưa để tâm nhiều.

Lớp học làm gốm được tổ chức trong một studio phong cách tối giản. Lớp nền phía dưới không phải lót bằng gạch mà là tráng xi măng. Trần nhà cao hơn một phòng thông thường dạng nhà ở. Studio có cả cửa trước và cửa sau nên không khí trong studio rất thông thoáng, tạo cảm giác thoải mái cho học viên di chuyển, thao tác và sáng tạo. Qua tấm cửa kính lớn, Yên Khuê để ý mấy bụi hoa trước cửa rung rinh, tia nắng hắt vào tạo thành hình bông hoa trên nền xi măng xám. Cô cảm thấy quyết định của mình thật đúng đắn, học làm gốm không chỉ làm gốm, mà còn thưởng thức nét đẹp ở những điều nhỏ bé xung quanh.

Ở giữa được sắp xếp 10 bàn xoay làm gốm theo đường cong kiểu zig zag. Bên trái là hai cái bàn hình chữ nhật dành cho hoạt động làm gốm thủ công nặn bằng tay. Yên Khuê tò mò với tất cả mọi thứ. Những gì cô đọc được trên trang mạng và sách vở không giống với thực tế. Vì thế nên Yên Khuê càng thích thú. Lần đầu tiên trải nghiệm làm gốm, cô cảm nhận sự mát lạnh từ khối đất sét trên bàn xoay và mùi hương xộc vào mũi gợi nhớ ký ức ngày nhỏ ở quê ngoại.

Cô giáo giơ tay phải và tay trái lên hỏi nếu có ai thuận tay trái thì sẽ cài đặt bàn xoay ngược chiều kim đồng hồ. Bước đầu tiên là cho ngón trỏ tay phải tạo một lỗ nhỏ ở giữa. Khi đã có vòng tròn nhỏ, cô giáo hướng dẫn học viên dùng ngón trỏ của tay trái nới rộng ra tạo đáy cho khối đất sét.

Yên Khuê tò mò nhìn Lily một lần nữa, vì khi nãy cô cảm nhận được ánh mắt quan sát của Lily. Bàn tay Lily mô phỏng chuyển động y hệt cô giáo. Yên Khuê dường như phát hiện ra điều gì đó. Trong lúc đó Yên Khuê và các học viên khác ngưng tay, tập trung chú ý nghe hướng dẫn thì “cô gái đối diện” làm khác đi. Yên Khuê nhớ đến bản thân ngày xưa từng chơi trò dùng hành động để mô phỏng một từ vựng bất kỳ. Vì thế, cô nghĩ có khả năng những người học ngôn ngữ thứ hai sẽ có xu hướng sử dụng ngôn ngữ hình thể nhiều hơn. Chị ngồi đối diện liên tục làm theo chuyển động tay của cô giáo để nhớ các bước cần làm, bổ trợ cho kỹ năng nghe hiểu. Tất cả cũng chỉ là Yên Khuê đoán mò mà thôi.

Lúc này, cả lớp bắt đầu tạo hình cho đất sét. Có bạn làm cái tô, cái chén, cái ly, chỉ một vài bạn làm luôn bình hoa vì họ đã học xong các buổi căn bản hôm trước. Năm ngón tay tạo một độ cong vừa phải và chạm nhẹ vào thành đất sét. Tùy theo hình dạng của “sản phẩm hình dung trong đầu là gì”, hai tay sẽ tạo độ cong ít hay nhiều. Yên Khuê cảm thấy khá dễ dàng, chốc chốc lại ngước đầu nhìn các bạn học viên còn lại làm đến đâu, đặc biệt là “cô gái ngồi đối diện”. Cô gái ấy ngồi làm cứ như một nghệ nhân thực thụ. Cùi chỏ cô ấy lúc nào cũng để trên đùi để chắc rằng sản phẩm được xoay một cách đều đặn, tránh bị méo mó. Khác với Yên Khuê, cô liên tục đổi tư thế vì lưng và tay cô bắt đầu mỏi. Yên Khuê thầm ngưỡng mộ cô gái đối diện mình, thầm nghĩ cô học viên này không phải mới học lần đầu tiên.

Sau khi đã tạo độ cong cho đất sét, cô giáo hướng dẫn cả lớp đưa hai ngón tay cái bắt chéo nhau tạo hình cánh bướm. Đồng thời gập ngón áp út và ngón út hai bàn tay lạ, dùng ngón trỏ và ngón giữa theo quy tắc tay trái bên trong, tay phải bên ngoài. Bước này rất quan trọng vì lúc này, cần vuốt sản phẩm tạo độ cao, và phải đảm bảo rằng thành của đất sét gần phần đế không quá dày. Vì khi dày quá, nó không đẹp, đem đi nung nó sẽ bị vỡ ra.

Yên Khuê khá vụng về trong bước này. Cô không biết vuốt lên cao bao nhiêu là đủ. Ngước đầu nhìn xung quanh, chị học viên cô để mắt đến khi nãy đã làm xong và được cô đến hướng dẫn bước tiếp theo. Dường như “chị học viên ấy” biết rõ thành phẩm trông như thế nào: nhanh gọn, khéo léo, dứt khoát. Yên Khuê ấn tượng bởi điều này ở chị.

Bàn xoay nào cũng có một xô nước để sẵn, mỗi khi đất sét khô thì học viên sẽ dùng nước để tiếp tục tạo độ trơn. Khi đã tạo hình cho đất sét xong, lớp sẽ đi đến công đoạn sấy cho khô đất sét. Công đoạn này không thể nào gấp được, phải chờ cho đến khi đất sét khô dần. Học viên thay phiên nhau dùng máy sấy, sấy cho khối đất sét của mình khô lại trước khi gọt cho thành của đất sét được trơn bóng. Yên Khuê không nói lời nào, vì cả lớp chỉ tập trung vào khối đất sét và đôi tay. Cả lớp chỉ còn tiếng xoay rè rè phát ra từ bàn xoay và máy sấy, loại dùng để sấy tóc cũng có thể dùng để sấy cho khô đất sét.

Yên Khuê thích cảm giác này. Ngồi cạnh nhau nhưng không cần nói, không cần giải thích, thưởng thức âm thanh của sự tĩnh lặng, để cho tâm trí được thư giãn trong một vài tiếng đồng hồ cũng đủ để làm cho cô cảm thấy sự cô đơn nơi xứ người không quá tệ.

Khi buổi học kết thúc, ai nấy đều dùng ghi tên lên đất sét đã thành hình, studio sẽ nung khối đất ấy trong lò khoảng 1,200 độ C. Một tuần sau đó học viên quay lại lớp để tô màu, hoặc tráng men cho thành phẩm. Khi các bạn học viên đứng dậy ra về, Yên Khuê ngồi đó dán mắt vào chiếc ly vừa làm. Có một giọng nói phát ra từ phía sau:

– Chị thích dáng của cái ly em làm quá!

Quay người lại. Yên Khuê nhận ra đó chính là người chị ngồi đối diện khi nãy.

– Ủa, chị là người Việt luôn hả? Chèn ơi sao mà chị biết em là người Việt Nam hay vậy? Từ đầu đến giờ em toàn nói tiếng Anh thôi. Chị tên gì chị ơi?

Cô gái kia nhấc nhẹ hai vai, đầu nghiêng sang một bên, cười mỉm chi rồi từ tốn nói:

– Lúc đầu bé vào lớp, gật đầu chào giáo viên trông nhỏ tuổi hơn là chị đoán ngay em là người Việt. Ai cũng được dạy vật mà, tinh thần tôn sư trọng đạo nè. Với em nhìn giống Châu Á nữa, vài dấu hiệu đó cho thấy em là người Việt. Chị thử chào em tiếng Việt luôn, trật thì thôi có sao đâu! Chị tự giới thiệu chị tên là Ngọc Ly, em gọi Lily cũng được nhé!

Yên Khuê ấn tượng với chị Lily qua sự tinh tế mà cô luôn quan sát được, cho đến sau này cũng thế. Khác với Lily, Yên Khuê ít khi quan sát tỉ mỉ và chi tiết như chị.

– Chị biết không, em cũng đoán ra chị không phải là dân bản địa.

 – Ồ em giỏi quá nè. Đoán bằng cách nào đó, đầu buổi tới giờ chị chưa nói gì.

Yên Khuê định giải thích về biệt tài “nhìn thấy” cách mô phỏng hành động của chị Lily nhưng cô quyết định không nói. Không phải ai cũng thích bị vạch trần kiểu vậy, ít nhất khi rơi vào trường hợp tương tự, cô cũng không thích bị phan phui kiểu “tiếng Anh của bạn không tốt sao”? 

Yên Khuê cười giả lã rồi nói nhỏ:

– Em đoán mò thôi à!

Lily kéo ghế ra ngồi cạnh Yên Khuê và nói:

– Khối đất sét mà em nặn nhìn đẹp quá! Nó làm chị nhớ đến mấy cái ly chén ở quê ngày còn nhỏ. Lúc đó trong tủ sau bếp nhà chị có đủ thứ hình dạng, không theo bộ như bây giờ.

Hai chữ “ở quê” chạm vào trái tim của Yên Khuê. Hai còn người xa lạ gặp nhau ở nửa vòng Trái Đất, vậy mà cùng có chung cảm nhận về gốm. Cô không ngờ một cái ly vụng về làm ra lại gợi nhớ kỷ niệm xưa cũ, điều đó thật đáng quý biết bao. Chị Lily nói thêm:

– Gốm là những gì mộc mạc nhất. Chỉ có mộc mới bền và lâu được. Chỉ có mộc thì đặt ở đâu cũng thấy hợp.

Lúc này, Yên Khuê biết chính xác mình đã tìm được người bạn tri kỷ. Ngoài tình bạn ra, Yên Khuê biết mình sắp có một người chị mà mình mong ước. Mẹ Yên Khuê kể lẽ ra cô sẽ có một người chị, nhưng khi mang bầu đến tháng thứ bày thì chuyện không may xảy ra. Mẹ đặt tên cho chị của Yên Khuê là Yên Nhi. Nếu ngày đó mọi chuyện suôn sẻ thì Yên Khuê sẽ gặp được chị gái Yên Nhi. Có lẽ vì thế nên cô luôn đi tìm người chị thay cho Yên Nhi của mình. Nhưng khi đã trưởng thành, Yên Khuê hiểu không ai có thể thay thế được Yên Nhi, cô chỉ muốn có một người chị để cùng sẻ chia, tâm sự những điều nho nhỏ. Giờ thì chị Lily xuất hiện, vừa vặn với mong ước của cô.

Gốm với Yên Khuê mà nói là một thứ gì đó xa xỉ bên kia bờ rào do cô tự dựng lên trong tâm trí. Không hiểu vì sao gia đình luôn xem các lớp học làm gốm cũng như các lớp nghiêng về nghệ thuật tốn kém, dù thực tế vẫn có thể dành dụm chi trả học phí. Là một người con được cho là hiếu thảo, Yên Khuê luôn chọn nói không với tất cả những gì mà gia đình lắc đầu từ chối. Nhưng cô biết rằng có một chút gì đó chưa ổn bên trong, rằng ý nghĩ được chạm tay vào gốm thôi thúc cô thực hiện một ngày không xa. Cô yêu những thứ mộc mạc, chân thành như lời những lời nói yêu thương nhẹ nhàng không cần xa hoa, bóng bẩy. Dù dặn lòng không nghĩ về gốm nhưng đi đến đâu, cô cũng gặp những thứ liên quan đến gốm. Studio làm gốm ở gần phòng trọ, và giờ đây khi gặp chị Lily, cô biết rằng đam mê với gốm đã vượt khỏi chiếc rào ranh giới trong cô tự bao giờ.

Sau buổi học, Yên Khuê và Lily trao đổi số điện thoại và đi cà phê, dần dà trở thành chị em thân thiết. Một buổi nọ, Yên Khuê chủ động mời chị Lily về phòng trọ của mình để chơi, ăn uống, luyện thêm kỹ năng nghe nói tiếng Anh – một trong những thế mạnh của Yên Khuê. Chị Lily thoạt đầu có vẻ bất ngờ với lời đề nghị, nhưng với kỹ năng quan sát tinh tế của mình vào ngày đầu tiên gặp mặt, Lily dần hiểu ra mọi việc. Ra là ngôn ngữ hình thế của Lily là dấu hiệu cho phán đoán về kỹ năng nói tiếng Anh chưa tốt của Lily. Cô bé Yên Khuê quả thật là một cô gái tốt bụng, biết nghĩ cho người khác vì sợ người khác bẽ mặt nên lựa chọn không nói ra.

Gặp được chị Lily, Yên Khuê rút ra được nhiều bài học: Làm gốm không vội được, phải đi qua từng bước, phải chờ đợi, không thể nào đẩy nhanh quá trình. Không phải cứ giỏi tiếng Anh là có tất cả. Cần phải có sự quan sát, một chút tinh tế và kỹ năng lựa lời hay ý đẹp để nói ra.

Những ngày đẹp nhất là ngày hai chị em cùng nhau ngắm tia nắng chiều len qua cửa sổ phòng trọ của Yên Khuê. Ở đó, có hai người giúp nhau hoàn thiện bản thân, không mãnh liệt nhưng vừa đủ để đong đầy những chỗ khuyết của những người sống xa nhà.

–

Phòng trọ của Yên Khuê nằm trên tầng 5 của một khu chung cư gần biển.

Mỗi khi mở cửa bước ra, làn gió từ vịnh thổi vào làm cho không khí trở nên mát lạnh. Vì thế nên phòng trọ của Yên Khuê không có máy lạnh, chỉ có hệ thống máy sưởi – sử dụng khi mùa đông đến. 

Lần đầu Lily đến đã ấn tượng với chiếc giường được kê sát cửa sổ. Lily hỏi liệu Yên Khuê có thấy bị nắng hắt vào chói không. Yên Khuê vừa bắt nước sôi pha cà phê cho chị Lily vừa nói: 

– Ở đây quanh năm có nắng chứ không khí vẫn mát mẻ chị ơi. Em là người yêu nắng lắm. Hồi còn ở Việt Nam em cứ bị mẹ nói suốt. Con gái con đứa mà ra đường không thèm che chắn gì, cứ để mặt để tay chân phơi ra nắng vậy xấu lắm. 

Lily hiểu thời gian vô cùng quý báu, nên chờ Yên Khuê mang cà phê ra, Lily chia sẻ luôn với Yên Khuê những khó khăn khi giao tiếp bằng tiếng Anh. 

– Chị hiểu được người khác nói, nhưng khi đáp lại thì miệng cứng luôn. Em giúp chị nhé!

Yên Khuê mở lời giúp đỡ, Lily mở lòng chia sẻ. Đó luôn là khởi đầu của tình bạn chân thành. Nếu muốn tiến xa hơn, mỗi người đều phải chủ động, dù đó chỉ là lời nói. Lần đầu tiên, Yên Khuê cảm thấy mình giúp được một người dễ dàng đến thế. Mạng xã hội hay rêu rao khi muốn giúp đỡ ai đó, bản thân phải vững mới có thể cho đi được. Nhưng nó không đúng lắm với Yên Khuê. Bản thân cô chưa vững, nhưng mặt khác cô dành thời gian luyện tiếng Anh nhiều nên mới có thể cho đi một chút kiến thức ít ỏi của mình. Vững ở đây không phải là hoàn hảo, mà là những gì bản thân có. 

Yên Khuê hướng dẫn cho Lily cách phản xạ tiếng Anh bằng cách mà cô từng áp dụng: 

– Em hiểu rồi, ai mà học tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai cũng sẽ rơi vào trường hợp giống chị. Có một phương pháp này em đã thử và hiệu quả, đó là tập suy nghĩ bằng tiếng Anh. Trước đây em nghĩ là cứ viết ra, suy nghĩ tiếng Việt rồi từ đó dịch sang Tiếng Anh, nhưng cách làm này sẽ làm mình phản xạ chậm hơn vì tốn thời gian dịch. Chị em mình cùng luyện qua những tình huống thực tế khác nhau nhé. Khi nào suy nghĩ bằng tiếng Anh quen hơn, tốc độ nhanh hơn thì mình chuyển sang giao tiếp với nhau. 

Cứ đều đặn mổi cuối tuần trong sáu tháng tiếp theo, hai chị em lại gặp nhau ở phòng trọ tầng năm quen thuộc. Tia nắng vẫn len qua đúng vị trí cái gối, vẫn lấp lánh theo cách rất riêng ở thành phố sương mù. Có hôm, tia nắng không ghé thăm vì những đám mây che phủ mãi chẳng chịu rời đi. 

Cuốn sổ tay của Lily chi chít chữ, tất cả các tình huống thường gặp trong cuộc sống đều được hai chị em mổ xẻ: từ cách gọi điện thoại đặt hẹn khám bệnh, cho đến việc trả lời các câu hỏi căn bản về họ tên, ngày tháng năm sinh, số an sinh xã hội, đến cách hỏi đường nếu có lỡ đi lạc. 

Lily học rất nhanh. Yên Khuê tự hỏi tại sao một cô gái thông minh như vậy lại đến với tiếng Anh muộn màng. Lily không chia sẻ nhiều về gia đình ở Việt Nam, cô chị giải thích duy nhất một điều:

– Chị thích tên Lily lắm, vì chị mê hoa lily từ lâu lắm. Gia đình chị có truyền thống hễ cứ con gái là đặt chữ lót “Ngọc” ở giữa. Qua bên này chị kêu mọi người gọi chị là Lily luôn, vì cái tên nó không quá quan trọng với chị. Quan trọng là cách mình sống thế nào. Mình được chọn cho mình một cái tên để bắt đầu cuộc sống mới, khá thú vị em ha! 

Yên Khuê chăm chú nhìn dáng vẻ hồn nhiên của Lily. Trong phút chốc, cô có cảm giác Lily đang là sinh viên đại học. Ánh mắt của Lily sáng lên khi kể về cái tên. Có quá nhiều thứ phải lo khi đặt chân đến sinh sống ở một vùng đất mới. Nhưng cái tên đối với chị Lily mà nói, lại là thứ không cần phải bận tâm, nhưng vẫn mang đầy hy vọng ở một nơi xa lạ cách nhà nửa vòng Trái Đất. 

Vào cuối mùa xuân năm tiếp theo, Lily cùng chồng dọn đến thành phố khác sinh sống. Ngày cuối cùng gặp nhau ở quán cà phê quen thuộc, chị Lily hứa sẽ viết thư thường xuyên cho Yên Khuê. Mỗi lần Yên Khuê hướng dẫn cho chị Lily là mỗi lần cô học được kỹ năng sống từ chị Lily. Cách chị đáp lời cho từng tình huống, cách chị suy nghĩ, cách chị khiêm tốn, khéo kéo với gia đình chồng. 

Ngồi ở cà phê quán quen, tách trà mới hôm nào còn nóng hổi, giờ cũng đã nguội dần theo thời gian. Chị Lily đã có một cuộc sống ổn định, có công việc đàng hoàng, tự chủ thời gian và cùng chung tay với chồng xây một mái ấm như chị hằng mong ước. 

Yên Khuê nhìn vào tách trà nguội, có chút nuối tiếc vì người chị hiếm lắm mới tìm được đã không còn ngồi cạnh, nhưng cô hiểu đó là cuộc sống, sẽ có hạnh ngộ và chia xa. Và cô cũng hiểu ra sự chia xa này không phải là mãi mãi, khi những ký ức luôn sống động ở khối đất sét mộc mạc, ở ánh nhìn đầy thấu hiểu, và ở những tia nắng lấp lánh trên trang sổ đầy chữ của Lily. Chỉ có một vài ký ức trong sáu tháng ngắn ngủi, nhưng đủ để thay đổi cuộc sống của một người, và đủ để nhớ cả đời về tình bạn chân thành – sâu sắc. 

Tiệm cà phê vẫn còn vang mãi giai điệu Jazz, Yên Khuê soạn email trả lời chị Lily, kèm vài dòng thơ tái bút như một cuộc hẹn gặp vào một ngày không xa. 

Giai điệu nhẹ nhàng
Nắng vàng khẽ chạm
Xuống-lên  một trạm
Sẽ lại gặp nhau 

Hết.

Bài viết BÊN TÁCH TRÀ ĐÃ NGUỘI đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.

Chương 1: Đừng sợ một mình, hãy sợ hai mình mà vẫn cô đơn

Tác giả: Hân Thái

Tiếng chuông “ting ting” của cửa hàng trang sức tại Bến tàu ngư phủ kéo Minh Đan về với thực tại – khi cô còn đang mơ màng nghĩ suy về tin nhắn cuối mà Minh Hy gửi cho cô. 

Linh cảm của cô bảo rằng sẽ có ngày như hôm nay. Vậy mà Minh Đan vẫn cố chấp nghe theo trái tim, dù cho lý trí đã đôi lần cảnh báo. Giờ đây, những chuyện cô lường trước đã xảy ra: một lời chia tay vỏn vẹn hai dòng từ Minh Hy – người bạn trai quen được ba năm của cô.

Bến tàu ngư phủ là cái tên tiếng Việt mà người ta gọi Fisherman Wharf. Đây là địa điểm thu hút rất đông khách du lịch ở thành phố San Francisco, bờ Tây nước Mỹ. 

Có một gian hàng nhỏ xinh, trưng bày những chiếc vòng ngọc trai lấp lánh dọc đường đi trong khu quà lưu niệm. Trên bàn có vài cái chuông gọi là Call Bell – dụng cụ thường được sử dụng tại các quầy lễ tân, khách sạn, quán cà phê hoặc nhà hàng. Nó giúp khách hàng gọi nhân viên phục vụ một cách nhanh chóng và thuận tiện. Mấy chiếc chuông này thường nhỏ gọn, dễ sử dụng — chỉ cần nhấn nút, âm thanh sẽ vang lên để thu hút sự chú ý của nhân viên. Nhưng ở gian hàng này thì ngược lại. Mỗi khi có một vị khách mới đến, họ sẽ được chào đón bằng tiếng “ting ting” của những chiếc chuông này. 

Giật mình bởi âm thanh to và dứt khoát, Minh Đan nhìn chị nhân viên đứng quầy, nhoẻn miệng cười gượng gạo đáp lại lời chào độc đáo. Cô dừng lại vài giây rồi hỏi:

– Chị nghe tiếng chuông hoài vậy tối ngủ có bị ám ảnh không?

Nhân viên đứng tại quầy có mái tóc vàng, dáng người hơi mũm mĩm, chị mặc áo sơ mi rộng màu xanh dương, có in hình cây dừa. Chị nghe câu hỏi xong, dừng lại 2 giây và nhìn vào mắt Minh Đan rồi nói: 

– Đây là lần đầu tiên có khách hỏi tôi như vậy. Thường thì khách sẽ nói “Xin chào”, “Vòng ngọc trai này giá bao nhiêu?”, hoặc “Cảm ơn nhưng tôi không cần nó lắm!”. Bạn quả thật là một người sâu sắc. Đúng, tôi bị ám ảnh tiếng chuông này – nhưng bạn biết không, đây là công việc… cho nên… Khi nào cần gì thì cứ nói với tôi nhé!

Những viên ngọc trai sáng lấp lánh dưới ánh nắng vàng ươm. Có rất nhiều mẫu mã từ đơn giản đến cầu kỳ. Minh Đan dừng ở tiệm quan sát một lúc, một ánh nhìn rụt rè ra dấu cho chị nhân viên mình chỉ xem chứ không mua gì cả. Cuộc sống của du học sinh vốn dĩ rất đắt đỏ, vì thế Minh Đan không dám sắm sửa cho bản thân những món hàng xa xỉ. Nhưng cô có thể mời Minh Hy một bữa ăn, có thể đi siêu thị và làm những món ngon cho cả hai. Thế giới nội tâm trong cô lại bắt đầu ồn ào, rối rắm. Những ký ức cũ ùa về, hình ảnh Minh Đan dành thời gian lo cho Minh Hy nhiều hơn cả bản thân, sắm sửa quà tặng cho anh còn nhiều hơn tặng cho bản thân mình. Cô nhìn chăm chăm vào viên ngọc trai, nhưng không phải để ngắm, mà là nhìn sự phản chiếu của tâm trí qua viên ngọc sáng lấp lánh kia. Điểm sáng của viên ngọc dần nhòe đi, nó không còn lấp lánh như ban đầu mà chỉ còn lại một lớp màn trắng mờ trước mắt. 

Có lẽ tình yêu cũng chỉ là thế thôi. Ban đầu khi hai người đến với nhau, tình yêu như viên ngọc trai óng ánh làm cho người ta trầm trồ, khen ngợi. Nhưng khi ngắm nghía quá lâu, chúng mất đi lớp hào nhoáng bên ngoài. Minh Đan thở dài rồi ngước lên nhìn chị nhân viên:

– Cảm ơn chị! Chúc chị ngày mới tốt lành! 

Chúc ngày tốt lành là một câu nói mà dường như người Mỹ nào cũng nói với nhau. Một câu chào tạm biệt tự nhiên, không gượng gạo, có thể dùng cho bất kỳ ai, không phân biệt độ tuổi hay hoàn cảnh thế nào. “Have a nice day!” kèm một cái ôm luôn mang ý nghĩa của một lời tạm biệt giữa Minh Đan và Minh Hy. Nhưng từ giờ trở đi, có lẽ không còn câu chúc nào vì dòng tin ngắn ngủi của Minh Hy. 

Kỳ lạ thay, không khí xung quanh càng ồn ào náo nhiệt, càng làm cho Minh Đan cảm thấy trống rỗng. Dường như cô sợ bị chối từ. Trong suốt những năm còn ngồi trên ghế nhà trường, cô thường ở lại lớp vào giờ ra chơi vì nhiều bạn chê cô quê mùa, cục mịch. Cô học hành ở mức bình thường, không có bất kỳ điều gì nổi trội hơn người khác. Cứ như thế, Minh Đan đi hết quãng đường học sinh trong mờ nhạt. Có bạn thậm chí còn không nhớ nổi tên cô vì con gái gì mà tên lạ hoắc. Năm lớp 12, ba mẹ của Minh Đan được chuyển công tác qua Thái Lan, cuộc sống của cô và gia đình khấm khá hơn từ đó. Cô được ba mẹ cho đi Mỹ học với một điều kiện: cô phải tự lo cho cuộc sống của mình trong 2 năm cuối đại học. Cô rời đi trong niềm hân hoan bởi mong ước từ bé đã thành hiện thực.

Nhưng có lẽ ký ức về sự xa cách của bạn bè cộng thêm kỳ vọng quá nhiều từ ba mẹ đã khiến Minh Đan tự thu mình lại trong chiếc vỏ bé nhỏ gai góc của mình, giữa nơi đất khách quê người. Theo năm tháng, chiếc vỏ ngày càng dày hơn, còn bản thân cô sau những biến cố bất chợt như ngày càng thu nhỏ lại. Không khí náo nhiệt ở bến tàu không làm cho cô cảm thấy khá hơn. Lọt thỏm giữa một đám đông xa lạ, cô thấy mình chơi vơi trong quá khứ, hiện tại lẫn tương lai. Dường như ngay lúc này đây, Minh Đan cần một bàn tay nào đó lấp đầy khoảng trống giữa các ngón tay. Cô cần có một cái ôm, cần một ánh nhìn hay một cái gật đầu thấu hiểu nào đó. 

Phải chăng, cô yêu bản thân mình chưa đủ nhiều nên phải đi tìm tình thương yêu từ người khác?

Minh Đan học chuyên ngành Kinh doanh quốc tế và chuẩn bị bước vào năm ba đại học. Như lời hứa với ba mẹ, cô sẽ phải tự trang trải cuộc sống vào hai năm cuối. Thế nên, Minh Đan lao vào làm việc để tiếp tục việc học của mình. Vốn nghĩ nhiều và lo xa, cô đã tự mình tìm việc làm thêm tại trường từ năm nhất. Dù đã có sự chuẩn bị nhưng không lúc nào Minh Đan cảm thấy yên tâm với cuộc sống của mình. Có lẽ sự kỳ vọng của gia đình làm cô cảm thấy bản thân mình kém cỏi. Cô không yên tâm với những gì mình đang có, những mối quan hệ xung quanh và đặc biệt là với chính bản thân mình. 

Bầu trời xanh trong, từng đợt gió từ vùng vịnh thổi qua làn tóc. Đàn chim rất đông bay vút lên cao, lượn vài vòng rồi lại vụt mất. Những đám mây chốc chốc lại bay ngang làm cho bầu trời chuyển sang sắc xám. Ở thành phố này là như vậy, mọi thứ chuyển biến không ngừng. Từng đợt mây bay hay từng đợt gió lạnh cũng có thể làm cho lòng người trở nên đổi khác. Với Minh Đan, chỉ cần 1 dòng tin nhắn thôi, trái tim ai đó cũng có thể nguội lạnh mất rồi. Hơn hai năm sống ở thành phố này, cô đã quen dần với kiểu thời tiết ương ngạnh này, nhưng tháng ngày phía trước, cô phải tập quen dần với việc Minh Hy không còn ở cạnh mình. 

Chiếc xe buýt hai tầng màu đỏ dừng lại ngay trạm Minh Đan đứng, từng đoàn du khách bước xuống xe. Những cặp đôi nói cười vui vẻ, nắm tay nhau thăm thú bến tàu. Minh Đan nhìn các cặp đôi với ánh mắt đầy ngưỡng mộ, cho đến khi bóng lưng của họ xa dần rồi mất hút. 

Cô tiếp tục đi, nhưng chẳng biết mình sẽ đi đâu hay thăm thú chỗ nào. Dường như ngay lúc này không cần phải có kế hoạch cụ thể như cô vẫn thường làm. Tò mò không biết ở phía bên trên có những gì, Minh Đan bước lên cầu thang. Dốc cầu thang bằng gỗ phát ra tiếng kêu cọt kẹt, còn Minh Đan thì phải thở dốc vì đã từ lâu tập trung học – bỏ bê tập thể dục, độ dẻo dai của cô gần như trả về con số không tròn trĩnh. 

Đứng từ trên cao nhìn xuống, bến tàu như một khu vui chơi rộng lớn. Các gian hàng và bảng hiệu được sơn màu sắc sặc sỡ. Nghệ sĩ đường phố chăm chú vào các điệu nhảy, những người đứng làm tượng chẳng quan tâm khách qua đường nói gì, còn nhân viên làm việc thì gượng cười mỗi khi gặp vị khách mới. Đôi khi, nụ cười ấy còn chẳng thật lòng, cũng có khi nụ cười là tất cả những gì họ có thể cho đi. 

Minh Đan thích ngắm nhìn những tia nắng chạm vào đôi bàn tay thô ráp của mình. Thích cách mà tia nắng xoa dịu tấm lưng sau khi có một đợt gió lạnh thổi qua. Và đặc biệt là thích nhìn tia nắng chạm vào chú sư tử biển đang phơi mình trên bè gỗ ở cầu tàu số 39. Dù không hề biết lối nào sẽ dẫn đến khung cảnh hàng trăm sư tử biển “nổi tiếng” ở San Francisco, nhưng bằng một cách thần kỳ nào đó, cô đã có thể vẫy tay chào sư tử biển. Mặc kệ chúng có nhìn thấy cô hay không, Minh Đan vẫn vẫy vẫy như ra hiệu về sự hiện diện của mình tại nơi này. 

Cô ngước nhìn lên trên, màu xanh của bầu trời như lấp vào khoảng trống trong lòng cô bằng những tia hy vọng. Cô chầm chậm đi lên tầng trên để ngắm nhìn những chú sư tư biển trứ danh của thành phố này. Mỗi năm, hàng ngàn khách du lịch đổ về chỉ để nghe tiếng í ới của chúng. Cô ước mình cũng giống sư tử biển, thong dong nằm sưởi nắng, ăn và ngủ. Có lẽ như thế, cảm giác trống rỗng trong cô sẽ mất đi. 

Đàn sư tử biển bắt đầu xuất hiện từ năm 1990. Nhiều nguồn cho rằng sau trận động đất và sóng thần, một vài con xuất hiện và số lượng tăng lên vài trăm, có thời điểm hơn 1,000 con. Cũng có nguồn ghi rằng khi người ta di dời tàu thuyền đi chỗ khác để sửa sang, ít người lui tới nên sư tử biển chiếm đóng và trở thành “người mẫu ảnh” cho du khách. Chúng nằm dài, duỗi người, tận hưởng ánh nắng ấm áp của mặt trời. Một số con có thể kêu rống, gầm gừ hoặc tranh giành chỗ nằm. Một số khác nhảy ùm xuống nước, bơi chán chê lại trèo lên bè gỗ để… nằm dài và tiếp tục phơi nắng. Minh Đan lấy điện thoại ra chụp một tấm ảnh selfie với đàn sư tử phía bè gỗ ngoài kia. 

Nếu có Minh Hy, cả hai sẽ cùng chụp với nhau, nhưng giờ ổn mà! Không có Minh Hy thì tự mình cũng có thể chụp với cả đàn sư tử khôn ngoan và lười biếng kia thôi! 

Cô tự trấn an mình như thế. Người ta nói, khi một người cô đơn quá lâu, người ấy sẽ chạy đi tìm và dựa dẫm vào cảm xúc của người khác. Minh Đan cảm nhận rõ mình đã dựa dẫm quá nhiều vào Minh Hy – đến nỗi sự hiện diện của cô trở thành áp lực cho anh. 

Không hiểu cô đã làm điều gì, sai ở đâu mà ngay cả một câu nói chia tay tử tế Minh Đan cũng không được nhận. Hay phải nghe theo quy tắc mà mạng xã hội hay rêu rao, rằng phụ nữ phải để cho đàn ông là người theo đuổi. Có lẽ cô đã quá dễ dãi hay sao? Minh Đan ghét cái cảm giác không biết được câu trả lời chính xác cho những gì diễn ra trong đầu. Hai vai cô bỗng cứng lại, đầu óc cô cứ quẩn quanh những nghĩ suy về tin nhắn chia tay của Minh Hy. Cô căng thẳng. Cô phải tự xoay sở với mớ cảm xúc hỗn độn bên trong mình. Đàn sư tử biển thì chẳng quan tâm cô đang cảm thấy thế nào! 

–

Tựa lưng vào chiếc ghế trên thành cầu, Minh Đan phát hiện ra bàn tay mình vẫn luôn dính chặt với điện thoại. Có lẽ cô đã quen chờ đợi tin nhắn từ Minh Hy. Những cơn gió mang vị biển xộc vào mũi. Mấy đứa trẻ con có đôi mắt trong veo vẫn cứ chăm chú nhìn dáng vẻ lười biếng của những chú sư tử biển, rồi lại hào hứng chạy giỡn xung quanh, chờ ba mẹ chụp hình. Một người ông lớn tuổi tóc bạc trắng, hai tay chống lên gậy dõi theo dòng người qua lại, chốc chốc bàn tay ông lại run run hệt như người mắc chứng bệnh Parkinson. Dưới một bầu trời, cùng một chỗ ngắm sư tử biển nhưng ai cũng có câu chuyện của riêng mình. Minh Đan nhìn trẻ con, rồi lại nhìn ông bác, cô cảm giác như mình đang ở lưng chừng thanh xuân. Không quá hào hứng như những đứa trẻ kia, nhưng cũng không quá đăm chiêu như ông bác. 

Là một người thích sự rõ ràng, Minh Đan luôn tự đặt cho mình những câu hỏi. Đôi lần tìm được đáp án, đôi lần không. Cô không biết trả lời sao cho trọn vẹn những câu hỏi hóc búa của riêng mình. Rồi, cô làm ngơ, xem như mình chưa từng hỏi khó bản thân như thế. 

– Chẳng lẽ chỉ vì chia tay với Minh Hy mà mình buồn đến suốt đời hay sao?

Nụ cười của lữ khách mà cô bắt gặp từ khi bước vào bến Ngư Phủ đã cho cô câu trả lời. Niềm vui của sự khám phá, bước ra khỏi nơi chốn quen thuộc nhắc Minh Đan rằng mình cũng có thể có được một nụ cười như thế. Không phải là nụ cười cả nể, gượng gạo để có được cái gật đầu của người khác, mà là một nụ cười chân thành rung động từ trái tim. Một lần nữa, Minh Đan vẫy tay chào tạm biệt những chú sư tử biển mải mê sưởi nắng ngoài kia rồi quay trở ra.

Cô đi bộ về phía vịnh, rồi cứ thong thả ngước nhìn bầu trời trong veo. Hiếm khi nào thời tiết đẹp như hôm nay. Mùa hè ở San Francisco không phải “hè” như người khác nghĩ. Thành phố luôn có sương mù và gió mạnh, may mắn lắm mới có thể tận hưởng ánh nắng ấm áp khi sương mù tan đi. 

Có thể dễ dàng bắt gặp nghệ sĩ đường phố biểu diễn ngay trên vỉa hè. Một ban nhạc nhỏ có một tay trống và một ca sĩ. Vũ công chính là du khách đi ngang qua, dừng lại rồi lắc lư theo điệu nhạc. Tay chơi trống để tóc dài, ánh mắt đảo liên tục và nháy mắt với các cô gái chào anh bằng ánh mắt và nụ cười tươi vui. Chàng ca sĩ đứng tuổi hơn, bụng to nhưng giọng hát đầy nội lực. Chiếc loa thật to phát ra thứ âm thanh sôi động khiến cho người ta không thể không dừng chân, vỗ tay và nhún nhảy theo điệu nhạc. Một vài cặp đôi còn dắt tay nhau ra nhảy, chốc chốc lại quay người rồi ôm nhau như thế giới xung quanh chẳng còn ai ngoài chính họ. 

Đang say sưa trong giai điệu tươi vui, tiếng chuông ting ting một lần nữa khiến Minh Đan giật mình. Lần này không phải tiếng chuông từ gian hàng lưu niệm, mà là tiếng chuông xe đạp từ phía sau. Do không để ý nên Minh Đan đứng lấn sang làn xe đạp. Cô gái ngồi trên xe mặc chiếc thể thao bó sát, trên người mồ hôi nhễ nhại nhưng trông thật khỏe khoắn. Nhìn lại chiếc áo khoác chống gió dày sụ của mình, Minh Đan phì cười vì hóa ra mình chưa thực sự thích nghi với thời tiết ở thành phố này. Cô thầm nghĩ: 

– Biết đến khi nào thì cô mới có thể mặc bộ đồ thể thao với chiếc áo ba lỗ bó sát người. Nhưng đạp xe thì…

Nghĩ đến đây, cô biết chính xác mình sẽ làm gì tiếp theo. Minh Đan nhớ lại hôm luyện thi Ielts trước khi qua Mỹ, cô đã viết một danh sách những thứ cô sẽ làm khi đi du học. Một trong những gạch đầu dòng của cô chính là đạp xe xuyên qua cây Cầu Cổng Vàng (Golden Gate Bridge trứ danh ở thành phố San Francisco). Vậy mà khi qua đến thành phố này, cô lại không nhớ đến danh sách ấy. 

Cô rẽ vào chỗ thuê xe đạp để bắt đầu thực hiện những điều còn dang dở. Không có ai trong tiệm, cô sờ tay vào chiếc xe đạp rồi bóp thử thắng, đo thử xem chiếc xe ấy có vừa tầm không. Một anh nhân viên từ ngoài bước vào: 

– Xin lỗi! Anh là nhân viên ở đây, em có cần giúp gì không? Khi nãy anh bước ra ngoài để giúp cho ông chú. Nhưng mọi chuyện đã ổn thỏa, em cần thuê xe thế nào?

Anh nói liên tục làm Minh Đan không biết phải bắt đầu trả lời từ đâu. 

– À không sao đâu, chỉ là em muốn thuê một chiếc xe đạp để đạp qua Cầu Cổng Vàng đến đảo Sausalito. 

Lúc này anh bắt đầu nói chậm lại vì thấy Minh Đan không tỏ vẻ gấp gáp: 

– Một ý tưởng tuyệt vời! Nhiều người đã đi theo lộ trình đó và lần nào quay trở lại trả xe đạp, họ cũng khen nức nở. Em muốn thuê xe theo tiếng, theo buổi hay theo ngày?

Minh Đan không rõ sẽ mất bao lâu mới qua đến bên kia đảo. Cô nhẹ nhàng hỏi lại: 

– Để đạp từ đây, đi ngang cầu đến đảo rồi vòng về là khoảng bao nhiêu lâu thế anh? Em thực sự không biết vì đây là lần đầu!

Anh chàng dường như đoán ra Minh Đan không phải là dân thể thao hay người thường xuyên luyện tập thể thao, nhưng anh vẫn rất tinh tế đáp: 

 – Anh quên nói với em, tên anh là Mark. Gọi anh là Mark nhé! Có một vài lựa chọn cho em tham khảo. Lộ trình thì như em nói: xuất phát từ đây, đạp xe ngang Cầu Cổng Vàng, qua đảo Sausalito rồi vòng về. Khi vòng về thì em có hai lựa chọn: một là đạp xe về tuyến đường mà em đã đi. Hai là em sẽ chờ chuyến phà vào buổi chiều sớm hoặc buổi chiều muộn, mang chiếc xe đạp lên phà cùng em để quay lại cảng, rồi em đạp xe đến bất cứ cửa hàng nào là chi nhánh của cửa hàng này. Thời gian có thể kéo dài từ 4 tiếng cho đến nửa này hoặc cả ngày nếu em muốn dừng chân ở đâu đó nghỉ ngơi, hay ăn trưa uống cà phê, shopping chẳng hạn.

Chả trách khi nãy Mark vắng mặt trong cửa hàng, chắc là do tư vấn quá nhiệt tình nên ra tận phía ngoài hướng dẫn cho vị khách trước. Minh Đan khẽ gật đầu ra hiệu cô đã nắm được tất cả thông tin Mark cung cấp. 

– Em muốn thuê cả ngày, phòng trường hợp em bị trễ chuyến phà đầu tiên vào buổi chiều. 

– Một lựa chọn rất hợp lý. Tổng tiền thuê sẽ là 45 đồng dành cho cả ngày đối với xe đạp thông thường, còn xe đạp có gắn điện để đi đỡ tốn sức thì…

– À em lấy chiếc xe đạp thông thường được rồi! Lâu lâu được dịp vận động luôn, anh cho em thanh toán nhé.

Mark nhanh nhạy lấy nón bảo hiểm và một tờ giấy giải thích cách thức trả xe, cũng như thông tin liên hệ của cửa hàng khi gặp bất cứ vấn đề gì trên đường đi. 

Minh Đan thanh toán xong, đeo balo, đội nón bảo hiểm, chào tạm biệt Mark rồi lên đường. 

Cầu Cổng Vàng ở San Francisco là một trong những cây cầu treo lớn nhất thế giới lúc bấy giờ. Về sau này, có khoảng 8 cây cầu treo khác được xây khắp nước Mỹ, cẩu Cổng Vàng chính thức bị soán ngôi. Tuy nhiên, eo biển nối liền giữa hai đảo có thủy triều, dòng nước mạnh và xoáy, vùng nước ở trung tâm rất sâu, ngoài ra những cơn gió hung tợn và sương mù dày đặc gây khó khăn cho việc xây dựng cây cầu. 

Khi công trình xây cầu hoàn tất, người dân không khỏi trầm trồ bởi lớp sương mù trắng bay la đà trên cầu. Cây cầu cổng vàng trở nên lung linh, huyền ảo hơn dưới ánh bình minh và hoàng hôn bao phủ. Nhìn cây cầu từ xa, Minh Đan thấy người ta chạy vào trong làn sương mờ ảo ấy rồi mất hút, mãi đến một lúc sau mới thấy họ xuất hiện phía bên kia cây cầu. Chẳng bao lâu nữa, Minh Đan cũng sẽ trở thành một điểm nhỏ di chuyển xuyên cầu Cổng Vàng như thế. 

Khi đạp ngang khoảng đất trống cách chân cầu tầm 10km, Minh Đan dừng lại một chút và nhìn lên trên. Cầu Cổng Vàng hiện ra sừng sững, nó đứng vững vàng trên vùng vịnh dập dìu con sóng, và hiên ngang vươn vào nền trời xanh nối liền đảo ở hai bên bờ. Vào những lúc chênh vênh, con người ta luôn cần những cây cầu như thế trong lòng mình. Trên dốc đường dẫn lên cầu, cô không hề cô đơn vì cứ cách vài phút lại có tiếng chuông xe đạp leng keng từ phía sau. Vốn dĩ chẳng có ai cô đơn trên hành trình của mình, chỉ là họ chưa từng gặp gỡ, chưa từng kết nối, chưa từng thử bước ra khỏi vùng an toàn của mình. Chiếc xe đạp vụt qua, chỉ còn lại bóng lưng của người phía trước. 

Minh Đan dùng sức đạp nhanh và mạnh hơn để đạp lên dốc cầu. Trên cầu có lối dành cho người đi bộ và xe đạp. Tiếng gió rít hòa vào âm thanh của tiếng xe chốc chốc lại vèo qua. Lực cản của gió làm cô chạy chậm lại, nép vào một bên cho người tản bộ. Cô nhìn vào chiếc bóng của mình và hiểu rằng chính bản thân mình chưa bao giờ bỏ cuộc. Từ những cuộc thi lớn bé, từ những cái bĩu môi, những ánh mắt đầy xa lánh của bạn bè, cô vẫn luôn tìm cách để thoát khỏi những nỗi sợ vô hình chưa thể gọi tên. cảm giác rất nhiều chú bướm lượn quanh bên trong mình. Có lẽ người ta mãi chạy theo những chiếc bóng khác nên quên mất mình cũng có một chiếc bóng đồng hành. Đến giữa chân cầu, Minh Đan dừng lại để ngắm nhìn thành phố vùng vịnh từ trên cao. Dòng nước lấp lánh bên dưới, bầu trời trong xanh phía trên, và cô cuối cùng cũng thực hiện được ước mơ bị bỏ quên của mình. 

Vạt áo của Minh Đan phất phơ theo từng đợt gió. Gạt chân chống xuống, cô ngước nhìn lên từ một hướng gần sát thành cầu, dây treo ngay hàng thẳng lối như dây đàn – một hình ảnh đẹp và thơ mà cô vừa phát hiện. Hóa ra điều mới lạ luôn ở xung quanh cô, vậy mà cô chẳng hề nhìn thấy vì tâm trí mãi nghĩ suy về sự cô đơn của mình. 

Đã hơn 45 phút, điện thoại không còn dính chặt vào bàn tay của Minh Đan vì nó được đặt trong balo phía sau vai. Hóa ra sự cô đơn không phải là sự cô đơn, mà chỉ là nỗi sợ phải ở một mình – chiếc rào cản cô tự dựng lên từ khi còn đi học. Nỗi cô đơn khi ấy có lẽ quá lớn lao và xấu xí trong mắt cô. 

Có một thứ gì đó từ bên trong thôi thúc cô phải tiến về phía trước. Đó có thể là một ý nghĩ “phải hoàn thành” – hệt như ngay lúc này cô muốn mình tiếp tục đạp xe về đích. Cô muốn rời khỏi chỗ mình đang đứng để đến nơi tiếp theo. Và cô hiểu ra, nếu tâm trí không rời bỏ nỗi sợ sẵn có, thì cô sẽ mãi mang trong lòng bóng tối – không cho tia sáng có cơ hội chạm vào. Tiếng gió lại rít, mồ hôi đã khô ráo, chiếc áo khoác lại bắt đầu phát huy tác dụng. Minh Đan tiếp tục đạp xe về phía đảo Sausalito – đến một nơi cô chưa bao giờ đến. 

Dáng người nhỏ nhắn tiến về những nhịp cuối của cây cầu, sắp tới sẽ là đoạn đường mà ai cũng thích: thả dốc. Nếu như lên dốc tốn nhiều sức, thì việc thả dốc thư giãn biết bao. Những con dốc lúc lên lúc xuống hệt như một đời người. Có lúc vui, cũng sẽ có lúc buồn – có khi thịnh, cũng có khi suy. 

Dạo gần đây Minh Đan suy nghĩ nhiều hơn, cô dần như không phản kháng lại bất kỳ điều gì đến và đi trong tâm trí. Dù là thả cho chiếc xe đạp xuống dốc, cô vẫn phải kiểm soát tốc độ của mình và để hai tay chờ sẵn trên thắng xe. Hai chân của cô giữ ngang nhau, cô bẻ lái khéo léo bằng phóng tầm mắt xa hơn để quan sát – đoán xem chặng tiếp theo cần phải rẽ bên nào để chuẩn bị sẵn. 

Đến khúc cua tương đối bằng và có một bãi đất nhỏ dành riêng cho xe đạp, người đi bộ nghỉ ngơi. Cô bước xuống xe một lần nữa, đưa tay vào ba lô lấy điện thoại. Nhưng lần này lấy điện thoại không phải là kiểm tra thông báo hay chờ tin của ai đó, mà là chụp lại khung cảnh choáng ngợp trước mắt. Mẹ thiên nhiên luôn biết cách tạo ra những bức tranh kỳ diệu. Đám cỏ xanh, nhành hoa dại ven đường cùng vài cây lau sậy rung rinh trong gió, xa hơn một chút là mây trôi lững thững trên bầu trời, phía xa xa thành phố thu nhỏ lại như một bộ lego ghép hình nhỏ xíu để trên bàn. Cho dù 10 năm sau cô không còn nhớ nổi từng chi tiết trong khung cảnh đẹp thế này, nhưng cô tin mình sẽ luôn nhớ bản thân đã mạnh mẽ ra sao, và ngày hôm nay mẹ thiên nhiên đã dỗ dành, an ủi cô thế nào. 

Rằng ngày hôm đó có cô gái nhỏ,
Đạp xe ngang cầu bỏ ngỏ trước phiền lo. 

Chiếc xe đạp dần rẽ vào khúc cua cuối để vào Sausalito – một thành phố nhỏ xinh nằm ở phía Bắc của Cầu Cổng Vàng. Sau 3 năm ở Mỹ, Minh Đan nhận ra cuối cùng mình cũng trở thành một “du khách” chính hiệu. Trước đây bạn trai từng dẫn cô đi rất nhiều nơi nhưng hầu hết là các điểm cho dân địa phương – vì anh cho rằng những điểm du lịch nổi tiếng thì đông đúc, đắt tiền và không có gì đặc sắc. Đã từ lâu, Minh Đan muốn cùng anh đến những nơi như thế này nhưng anh đều từ chối. Những cái llắc đầu của anh làm Minh Đan cảm thấy buồn bã và lạc lõng. Khi hai người có quan điểm khác nhau và không mở lòng để đón nhận những gì ngoài thói quen cố hữu, chắc đó chính là lời chia tay được báo trước. 

Khác với sự ồn ào, náo nhiệt ở Bến Ngư Phủ và Cầu Cổng Vàng, Sausalito mang hơi thở của kiến trúc Địa Trung Hải, nhẹ nhàng và thanh lịch. Minh Đan dắt xe đạp đến bãi đậu, khóa cổ xe rồi quay trở ra trục đường chính. Hòn đá cuội ven đường trông thô ráp, nhưng khi nhiều hòn đá cuội được xếp chồng lên nhau, chúng lại tạo ra những đường cong mềm mại men theo bờ biển. Minh Đan ngồi xuống cạnh bờ kè, hai chân bắt chéo rồi lại phóng tầm mắt về phía đường chân trời. Ánh nắng chiều trở nên dịu dàng hơn. Vài chú hải âu chao liệng rồi đậu lại trên thành cầu nối – dẫn ra bến tàu. 

Có một chút gì đó làm Minh Đan thấy nhẹ nhõm hơn so với những ngày qua. Tay không còn dính chặt với điện thoại, tâm trí không còn xuất hiện quá nhiều hình ảnh của Minh Hy, trong lòng không còn đắn đo việc mình trông thế nào khi đứng trước người khác. Cảm xúc trong cô cũng như những con sóng nhấp nhô phía trước. Không biết rằng tương lai sắp tới sẽ thế nào – hai chân bắt chéo, hai tay vòng sang vai ôm lấy chính mình – hiện tại là như thế. Một mình cũng không đáng sợ, chính bản thân cô vốn dĩ đã có thể tự an ủi, xoa dịu bản thân mình. 

– Mình thương mình nhiều đến thế sao!

Có chút gì đó rưng rưng, đây là cảm giác mà ba năm qua cô vẫn luôn tìm kiếm nhưng Minh Hy chưa bao giờ cho cô cảm giác này. Cô cảm nhận rõ nhịp thở của mình. Một mình vẫn ổn. Lấy đâu ra cái suy nghĩ “một mình đáng sợ lắm” mà cứ bám víu mãi vào nỗi sợ vô hình. Làn gió nhẹ xào xạc thổi khô giọt nước mắt lưng tròng, hơi nồng của biển xộc vào mũi Minh Đan khiến cô cảm thấy như vừa thức dậy sau một giấc mơ dài.

Đứng dậy tiếp tục tản bộ và thăm thú cửa hàng gần đó, đập vào mắt của Minh Đan là sắc đỏ và trắng đằng sau tấm kính trong suốt. Cô tự hỏi:

– Sao lạ quá! Giữa mùa hè mà lại bày biện đồ trang trí giáng sinh?

Cô quyết định đẩy cửa bước vào. Tiếng chuông leng keng chào đón cô cùng với nụ cười của cô bé nhân viên tầm 20 tuổi. 

– Chào chị! Em có thể giúp gì cho chị?

– À chị… chỉ là chị thấy đang là mùa hè mà cửa hàng mình đã có quà lưu niệm của mùa đông. Chị hơi tò mò nên là bước vào xem một chút. 

– Chào mừng chị đến với cửa hàng Four Seasons. Thật ra cửa hàng này đón khách du lịch đến mua là chủ yếu. Nhiều người rất thích mấy món đồ lưu niệm đủ các mùa. Đặc biệt là trái châu và mấy món nhỏ xinh treo lủng lẳng trên cây. 

– Thú vị ghê luôn đó! Chị chưa từng nghĩ xa được đến vậy, có lẽ là quà lưu niệm thì món gì cũng quý em nhỉ!

Cô bé nhân viên gật gật đầu rồi quay trở về quầy thu ngân. Đó là điều mà Minh Đan thích nhất, không ai muốn làm phiền ai. Cũng không có kiểu mình bị quan sát xem lấy cái gì không lấy cái gì, vì mình là khách chứ không phải những tên siêu đạo chích nào. 

Minh Đan mua tặng cho mình một cây viết và quyển sổ nhỏ. Cô không có thói quen viết, nhưng có lẽ bản thân cũng sẽ làm một điều gì đó khác hơn. Nhìn đồng hồ, cũng đã hơn hai giờ chiều. Minh Đan cất món đồ mới mua vào ba lô và đi bộ đến bãi lấy xe đạp cho kịp chuyến phà về lại bờ bên kia –  bến phà san Francisco. 

Chiếc xe đạp được xếp gọn gàng vào nơi quy định trên phà, Minh Đan ngồi cạnh cửa sổ. Một số hành khách đi về phía boong tàu với máy ảnh trong tay. Khi phà tăng tốc, gió biển mơn man khuôn mặt, Minh Đan nhìn căn nhà gỗ màu trắng xa dần, vẫy tay chào tạm biệt thành phố nhỏ, hẹn một dịp khác cô sẽ quay lại. Những chú hải âu bay lượn trên cao, tiếng kêu của chúng hòa lẫn với tiếng sóng vỗ nhẹ vào thân tàu. Dường như tiếng nói cười xung quanh không còn làm phiền đến Minh Đan như trước đây. Cô cảm thấy mình là một phần của chiếc phà đang lênh đênh trên vùng vịnh. Hòa vào đám đông, cô không thấy mình tách bạch nữa. Sự cô đơn cũng không còn to lớn như những năm qua. 

Cuối cùng thì phà cũng cập bến San Francisco, Minh Đan chậm rãi dắt xe đạp lên đất liền rồi chạy chầm chậm về cửa hàng lúc trưa để trả xe đạp. Nhìn về phía vùng vịnh, ánh hoàng hôn khẽ chạm vào chiếc Cầu Cổng Vàng màu cam đỏ tự khi nào. Bầu trời cũng biến chuyển không ngừng theo thời gian, Minh Đan cũng cảm thấy lòng mình đổi khác. Dường như những dòng tin nhắn chia tay của Minh Hy không còn xuất hiện suốt buổi chiều. Hóa ra cảm giác ở một mình không tệ lắm! Nỗi cô đơn khi ở một mình không đáng sợ như cô vẫn nghĩ. Ánh hoàng hôn trước mắt chính là đáp án. Cô đắm say trước vẻ đẹp của ánh hoàng hôn, nhận ra mình đã bỏ lỡ rất nhiều khoảnh khắc đẹp thế này. 

Cô quay mặt về phía thành phố với và tự nói với mình:

– Từ giờ trở đi cô không còn sợ phải một mình. Một mình vẫn ổn hơn hai mình mà cô đơn. 

Minh Đan sẽ luôn nhớ mãi ngày hôm nay – ngày mà cô đã tìm lại chính mình, bước ra những thói quen đã cũ và bắt đầu hành trình tìm về bên trong để yêu thương chính bản thân mình. 

Hết chương 1. 

Tác giả: Hân Thái

Mong bạn không re-up khi chưa có sự đồng ý của mình. Link nghe Youtube, Spotify, Apple Podcast.

Bài viết NGÀN DẶM YÊU THƯƠNG | Truyện ngủ – ghi chép nhỏ – nước Mỹ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.

Mình bị mê những cuốn sách viết về hiệu sách. Cũng chẳng hiểu rõ, có lẽ là do hiệu sách luôn có những câu chuyện. Nó cho người ta hy vọng, và cả cơ hội để làm lại cuộc đời. Mình đến với sách một cách rất tình cờ. Đó là những cuốn truyện tranh chứa đầy điều kỳ lạ trong trang sách mỏng. Rồi đến những cuốn tiểu thuyết giúp xoa dịu tâm hồn mình vào những ngày sống xa nhà. Sau đó, sách đến với mình như người bạn, người thầy, và cả những người lạ gặp qua một lần rồi lại thôi. Mỗi khi trong đầu xuất hiện nhiều câu hỏi, mình lại đi tiệm sách và tìm câu trả lời qua những cuốn sách ấy.

Những cuốn sách nói về hiệu sách đối với mình mang tính nhân văn rất lớn. Nó cho người ta cơ hội để làm lại, đó chính là điều tử tế nhất, và là món quà mà cuộc sống này ban tặng cho chúng ta. Mình cũng bị cuốn vào những câu chuyện kể về cách mà người ta đi qua nỗi đau mất người thân. Dù rằng mỗi hoàn cảnh đều khác nhau, nhưng mình cảm nhận được nỗi đau là một. Sự tiếc thương về mất mát, sự thẫn thờ như những người mất hồn, làm chuyện gì cũng không xong, hay chẳng còn tí sức lực nào để làm những điều ngày thường cảm thấy chẳng là gì to tát.

Nếu bạn muốn tìm hiểu về người trải qua mất mát, muốn tìm chút hy vọng nào đó làm lại cuộc đời thì hãy đọc cuốn Hiệu sách trên đảo. Nó sẽ giúp cho bạn nhận ra nhiều giá trị ý nghĩa mà tưởng chừng đã đánh mất từ lâu. Sự héo hon khi người thân yêu đã khuất, được chuyển hóa thành hạt mầm của yêu thương. Khi chúng ta sống có giá trị, ắt hẳn luôn có lý do nào đó lôi chúng ta xuống giường vào mỗi sáng. Và đối với nhiều người thì cần như vậy thôi đã đủ đầy lắm rồi.

Trong cuốn Hiệu sách trên đảo, bé Maya chính là viên ngọc sáng. Bé được sinh ra từ một người phụ nữ mà (sau này) được cho là nhân tình của một lãng tử nhà văn. Nhưng bé không hề biết gì, kể cả chuyện của bé lựa chọn rời xa thế giới trên hòn đảo nọ. Ký ức về mẹ mỏng manh như hạt cát. Thế nhưng chính Maya đã khơi dậy tình yêu được làm cha của A.J – một người đàn ông góa không con cái. Kể từ khi vợ A.K là Nic qua đời sau một tai nạn xe, anh chẳng làm gì ra hồn. Kể cả cái tiệm sách chít* tiệt mà anh đang phải tiếp quản, nó cứ như nhà kho. Sự xuất hiện của Maya đã biến cái đống như nhà kho ấy trở thành nơi nuôi dưỡng đứa trẻ, trở thành nơi vỗ về tâm hồn của người dân trên đảo, trở thành nơi vun vén tình yêu tưởng như chẳng bao giờ có khả năng – thêm một lần nào nữa. Hiệu sách là nơi người ta cất giấu và thổ lộ nỗi niềm, chia xa và hội ngộ.

Con bé tên Maya, bị mẹ bỏ rơi ở hiệu sách. Một ngày nọ, Maya thức dậy leo xuống hiệu sách và nói lời chào với sách, với kẹp sách.

“Maya biết mẹ đã bỏ mình lại ở hiệu sách Island. Nhưng có lẽ điều đó sẽ xảy ra với tất cả trẻ em khi tới một độ tuổi nhất định. Một số bị bỏ lại ở hiệu giày dép. Một số bị bỏ lại ở hàng đồ chơi. Một số khác bị bỏ lại ở tiệm bánh sandwich. Và cả cuộc đời chúng sẽ được quyết định bởi cửa hàng nơi chúng bị bỏ lại. Dù sao đi chăng nữa, bé cũng chẳng muốn sống trong tiệm bán sandwich chút nào.”

Tác giả đã ưu ái cho cô bé Maya được sinh ra để chữa lành nỗi đau cho A.J, cho anh một thiên chức làm cha. Nhờ có Maya mà A.J mới có thêm can đảm tiến thêm một bước nữa với Amelia, cô gái làm ở nhà xuất bản Knightley. Trong truyện, cô bé Maya làm bài tập cho lớp viết sáng tạo. Đó là ký ức về ngày cuối cùng mà mẹ cô đã bỏ đi. Những gì còn ở lại trong tim cô bé khi nghĩ về mẹ được ghi lại trong tác phẩm ấy. 

Maya được tác giả “sinh ra” chứa đựng tính nhân văn trong đó. Lẽ nào con của nhân tình chồng mình lại được đối đãi tử tế? Ismay đã nghĩ như vậy. Ismay là chị gái của Nic – vợ của A.J, nhưng cô cũng như những người phụ nữ khác. Cũng mang trong mình nỗi oán giận người chồng Daniel, cũng chờ một sự nhún nhường từ người chồng cô đã luôn khát khao qua những gì anh viết. Maya được sinh ra để kết thúc những chuyện cũ, và để kết nối những chuyện mới – chẳng hạn như A.J Fikry và Amelia Loman, Nicholas Lambaise và Ismay Parish. Đó là thông điệp mình nhận được từ tác giả  (dù không biết đó có phải chính xác là những gì tác giả muốn truyền tải hay không). 

Cuốn sách này, đôi khi, là một bi kịch vì các nhân vật trong đó luôn có những nỗi buồn rất sâu. Mặc dù truyện Hiệu sách trên đảo xoay quanh nhân vật chính A.J – chủ hiệu sách Island sống ở đảo, nhưng mình luôn có cảm giác Maya – con gái nuôi của A.J mới là điểm sáng của cả cuốn sách. Mình thích những lá thư mà ông bố A.J để lại cho con gái, và mình cũng thích luôn tâm sự mà các nhân vật tuyến phụ tỉ tê trong tâm trí. Bi kịch nhưng không thiếu gia vị của hài kịch, có những đoạn mình bật cười vì sự ngây ngô, vụng về, nóng tính, mỉa mai, chua xót của những ai đặt chân lên hòn đảo Alice. 

Cuốn sách nói về hiệu sách, nhưng không chỉ dừng lại ở hiệu sách, mà là đời người. Hiệu sách mang đến cho con người những lý do để tiếp tục tồn tại, và vì thế nên hiệu sách sẽ không đóng cửa, cũng như chúng ta sẽ không từ bỏ chính mình. 

Nếu bạn đang trải qua một điểm tối nào đó trong cuộc sống ngay lúc này, mong bạn có thể được xoa dịu bằng con chữ từ cuốn sách Hiệu sách trên đảo của tác giả Gabrielle Zevin. 

Đoạn trích mà mình lưu lại: 

“Chính nỗi sợ hãi ẩn giấu rằng không ai có thể yêu mình đã khiến chúng ta đơn độc, nhưng cũng chính đơn độc mà chúng ta nghĩ không ai có thể yêu mình. Một ngày nào đó, chẳng rõ khi nào, bạn sẽ lái xe đi dọc con đường. Và một ngày nào đó, chẳng rõ khi nào, anh ấy, hoặc cũng có thể là cô ấy, sẽ xuất hiện tại nơi này. Lần đầu tiên trong đời, bạn sẽ được yêu thương chân thành và thực sự không còn đơn độc nữa. Bạn sẽ lựa chọn rời xa sự cô độc”

Thông tin thêm về cuốn sách:

• Đoạt giải thưởng văn học: Tiểu thuyết dịch (2016), Đề cử giải thưởng Goodreads Choice cho Tiểu thuyết (2014), Giải thưởng Nhà sách độc lập Nam California cho Tiểu thuyết (2014), Đề cử giải thưởng Văn học Dublin (2016)
• Tên gốc: The Storied Life of A.J. Fikry
• Bối cảnh: Đảo Alice, Massachusetts (Hoa Kỳ), Massachusetts (Hoa Kỳ)
• Nhân vật: Maya, Amelia Loman, A.J. Fikry, Daniel Parrish, Ismay Parrish, Marian Wallace, Nicholas Lambaise

Cảm ơn bạn đã đọc!
Cô Hai

Bài viết nằm trong chuỗi series Nghe gì – đọc gì – xem gì? của Cô Hai Podcast. 

Bài viết HIỆU SÁCH TRÊN ĐẢO | GABRIELLE ZEVEN đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.

Trong tập podcast đặc biệt này, Cô Hai mời bạn cùng rời bỏ những lo âu nơi phố thị để tìm về một bờ vịnh trong xanh – nơi chỉ có tiếng sóng, tiếng gió và hơi thở của chính mình. Chúng ta thường dành cả thanh xuân để đợi chờ một người thương, nhưng lại quên mất người cần được nâng niu nhất chính là bản thân hiện tại.

Hãy nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu và cùng Cô Hai gặp lại “người thương” đang ngồi ngay tại đây, trong hình hài của chính bạn. Một tập podcast dành cho những tâm hồn đang mệt mỏi, cần một cái ôm từ chính mình trước khi chìm vào giấc ngủ sâu.

LÀ NGÀY BÌNH THƯỜNG, GẶP NGƯỜI MÌNH THƯƠNG
Truyện ngủ giúp ngủ ngon, thư giãn, xoa dịu căng thẳng sau ngày dài
Nội dung, giọng đọc, sound editor: Cô Hai 

Chúc bạn một giấc ngủ ngon!

Sau khi nghe xong tập podcast này, bạn có thể chia sẻ thêm với mình bằng cách gửi email về cohaipodcast@gmail.com hoặc inbox trên các nền tảng social. Bạn cảm thấy bình yên nhất ở khoảnh khắc nào trong tập podcast hôm nay? Hãy để lại bình luận để mình biết bạn đã tìm thấy “người thương” của mình chưa nhé.Nếu bạn biết ai đó cũng đang bận rộn đến quên cả bản thân, hãy gửi tập podcast này như một lời nhắn nhủ “nhớ thương mình nhiều hơn” đến họ.

Nhấn Theo dõi (Follow) kênh Cô Hai Podcast để chúng mình cùng đồng hành qua những đêm khó ngủ tiếp theo trên Spotify, Apple Podcast và Youtube. 

Cô Hai Podcast

Link nghe sẽ cập nhật sớm!

Bài viết LÀ NGÀY BÌNH THƯỜNG, GẶP NGƯỜI MÌNH THƯƠNG đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.

Nhưng rồi mưa cũng tạnh…

Giọt nước mắt cũng khô.”

Mấy hôm nay mưa thường đến bất chợt. Trời đang nắng bỗng đổ mưa, mưa tuôn trắng xoá cả bầu trời. Có khi chúng đến nhanh đi nhanh, có khi giọt mưa nán lại, như những mối tơ còn vương vấn chưa muốn rời đi.  Mỗi giọt nước lướt trên ô cửa kính, tạo thành những dòng chảy nhỏ xíu, như đang kể một câu chuyện thầm lặng, vang lên khúc tự tình đang chờ người đến nghe. 

Cô Hai mong bạn, đêm nay, sẽ ngủ thật yên. Để sáng mai, khi ánh nắng len qua khe cửa, bạn thấy lòng mình nhẹ hơn một chút. Vì chỉ cần một đêm bình yên thôi, ta đã đủ để bắt đầu lại tất cả, với một trái tim mới — dịu dàng và can đảm hơn.

Cô Hai Podcast | Trạm dừng cho những ngày khó ngủ

Tập podcast “Tự tình những ngày mưa” sẽ được đăng lên kênh trong thời gian sớm nhất! Mong bạn chờ mình nhé!

Nghe trên Youtube tại Link 

Nghe trên Spotify tại Link 

Nghe trên Apple Podcast Link 

Bài viết Tự tình những ngày mưa | Truyện ngủ giúp thư giãn, ngủ ngon, xoa dịu căng thẳng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.

Mong rằng tất cả những ai nghe được tập podcast hôm nay với tựa đề “Ôm vào lòng những chông chênh” sẽ quay về với nguồn của tình thương và sự vững chãi trong tâm hồn. Mong rằng bạn, và mình sẽ cùng nhau vượt qua các thời điểm khó khăn trong cuộc sống. Chúc bạn sẽ có giấc ngủ thật ngon, thật sâu để tỉnh táo, sáng suốt và làm được những gì cần làm, như những đóa hoa trôi theo dòng, nhẹ nhàng nhưng vẫn luôn rực rỡ giữa đất trời, bạn nhé!

Cảm ơn bạn đã ghé thăm và lắng nghe. Hẹn gặp lại bạn trong tập podcast tiếp theo.

Youtube:  https://www.youtube.com/watch?v=rnVgYKxqe0Y&t=191s

Spotify: https://open.spotify.com/episode/4RoTYC7KriZ58ZJYN0rkwK?si=c25777c5e1a747c6

Apple Podcast

Bài viết Ôm vào lòng những chông chênh | Truyện ngủ giúp thư giãn, ngủ ngon, xoa dịu căng thẳng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.

Nhưng trên hành trình ấy, chúng ta đều có được nhiều bài học sâu sắc cho riêng mình. Có lúc thăng, cũng có lúc trầm. Những bài học này chẳng liên quan gì đến hai chữ chữa lành mà mạng xã hội đang rêu rao. Đó là bài học từ vấp ngã, từ thất bại, từ sai lầm. Cũng chẳng có phương thuốc nào hữu hiệu ngoài việc đối mặt với thực tại và nhờ vào sự giúp đỡ để vượt qua.

Mình rất thích một câu: that’s all for today. Tạm dịch ra là “hôm nay có vậy thôi/ hôm nay chỉ có vậy/ chúng ta dừng ở đây”. Nó mang hàm ý đủ, không cố gắng nhồi nhét thêm vì chỉ nên tới đó là ngừng.

Câu ấy nhắc mình rằng, hôm nay đến đây là được. Cố một chút nữa thì mọi thứ sẽ bung bét ra. Có những việc làm nên là như thế. Có những mối quan hệ cũng nên như thế. Dừng lại kịp lúc, để nhìn lại bản thân, để chầm chậm “tiêu hoá” hết cảm xúc đã qua, và để cơ thể – tâm trí được nghỉ ngơi.

Vì là chuyến xe nên đi – ở, gặp – xa là lẽ thường. Người lên kẻ xuống vậy mà vui. Cứ sống trọn vẹn hôm nay, vậy là được.

Hôm nay chỉ có vậy thôi. 

Mời các bạn cùng nghe tập podcast mới, sẽ đăng lên kênh vào tháng 11/2025. Chờ kênh nhé! 

Cảm ơn bạn đã đọc.

Cô Hai Podcast

Bài viết Hôm nay chỉ có vậy thôi | Truyện ngủ giúp thư giãn, ngủ ngon, xoa dịu căng thẳng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.

Hãy thử hình dung bạn đi đến ngôi nhà gỗ ấm áp năm ở bên kia sườn đồi. Chúng ta ai cũng cần phải băng qua những ngọn đồi. Ngọc đồi của công việc, khó khăn và thử thách. Ai mà không có những ngọn đồi như thế phải không?

Lấy ý tưởng tưởng ngọn đồi, ngôi nhà và mong muốn quay về nơi có thể giúp chúng ta cảm thấy đủ đầy, Cô Hai Podcast mời các bạn cùng nghe một tập podcast ngủ giúp thư giản, ngủ ngon, xoa dịu căng thẳng. Tập podcast này được thiết kế để giúp bạn thư giãn và đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn. Câu chuyện được kể với giọng đọc ấm áp, nhẹ nhàng, kết hợp với nhạc nền êm dịu và âm thanh tự nhiên như tiếng dế, tiếng lò sưởi tí ta tí tách, tạo ra một không gian bình yên và thư thái.

Mời bạn cùng hình dung mình đang ở một ngôi nhà gỗ ấm cúng ở phía bên kia sườn đồi. Ngôi nhà có cửa sổ lớn nhìn ra bầu trời đêm đầy sao, mang đến một khung cảnh đẹp như tranh vẽ. Trong nhà, có một chiếc ghế sofa êm ái, một kệ sách chất đầy sách hay, và một chiếc bếp lửa đang bập bùng.

Có một chia sẻ nhỏ từ cuốn sách “The Art of Holding Space” của tác giả Heather Plett (trang 72), nói về tầm quan trọng của việc tạo ra một không gian an toàn, không phán xét cho người khác. Nội dung trích dẫn nhấn mạnh rằng, chúng ta không thể xua tan cơn bão trong cuộc đời ai đó, nhưng có thể trở thành “mỏ neo” giúp họ vượt qua bão tố.

Câu chuyện như một lời nhắn nhủ rằng, sau mọi khó khăn, luôn có một nơi an toàn để trở về và bạn có thể là chính mình, được yêu thương.

Hướng dẫn thư giãn 

Tập podcast này còn bao gồm các hướng dẫn thực hành thư giãn chi tiết:

Chuẩn bị không gian: Mặc quần áo thoải mái, rửa mặt, đánh răng và tắt các thiết bị điện tử. [10:40]

Thực hành hít thở: Nhắm mắt lại, xoa hai bàn tay cho ấm rồi đặt lên bụng để cảm nhận hơi thở. [10:40]

Bài tập hít thở 3-3-3: Hít vào trong 3 nhịp, giữ hơi 3 nhịp và thở ra 3 nhịp. [11:16]

Sự trở lại: Sau khi câu chuyện kết thúc, người nghe được khuyên dành một chút thời gian để viết ra những suy nghĩ của mình trước khi chìm vào giấc ngủ. [45:05]

Video mang lại cảm giác bình yên và sự đồng hành, giúp người nghe có một đêm ngon giấc. Chúc cho bạn ngủ thật ngon đêm nay!

Tác giả & giọng đọc: Cô Hai Podcast

Link nghe: https://www.youtube.com/watch?v=2eAm1DYoGpE&t=750s

Bạn có thể tìm nghe trên kênh Spotify và Apple Podcast!

Bài viết Phía bên kia sườn đồi | Truyện ngủ giúp ngủ ngon, thư giãn, xoa dịu căng thẳng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.

Chúng ta sẽ bắt đầu chuyến du hành bằng một bài thiền nhẹ nhàng để thư giãn và chuẩn bị cho giấc ngủ, sau đó cùng nhau khám phá những điều thú vị về Phần Lan thông qua cuốn sách “Lửa Trời Đuôi Cáo 100+ Câu Chuyện Phần Lan”.

Tóm tắt nội dung chính:

Lời chào & Thiền Định (00:00:21): Bắt đầu bằng câu chuyện truyền thuyết “Lửa của con cáo” của người Phần Lan về nguồn gốc của Bắc Cực Quang. Sau đó, Cô Hai hướng dẫn một bài thiền thư giãn đơn giản để giúp bạn dễ dàng chìm vào giấc ngủ.

Hành Trình Qua Sách (00:08:27): Cùng khám phá cuốn sách “Lửa Trời Đuôi Cáo” và tìm hiểu về văn hóa đọc sách đặc biệt của người Phần Lan. Bạn sẽ ngạc nhiên với cách họ biến sách và thư viện trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống.

Thư Viện Là Phòng Khách Của Mọi Nhà (00:09:51): Tìm hiểu về hệ thống thư viện tiên tiến, rộng khắp và hoàn toàn miễn phí tại Phần Lan. Từ những thư viện công cộng đồ sộ cho đến những “thư viện di động” trên xe buýt và thậm chí là trên thuyền [11:01], tất cả đều phục vụ cho tình yêu sách của người dân.

Thư Viện Oodi, Helsinki (00:14:49): Một chuyến tham quan ảo đến Thư viện Oodi – một biểu tượng kiến trúc và văn hóa mới của thủ đô Helsinki. Nơi đây không chỉ là một kho sách khổng lồ mà còn là một không gian sáng tạo với đầy đủ các xưởng nghệ thuật, phòng thu âm và studio [19:23].

Lời Kết (00:22:52): Tập podcast kết thúc bằng một lời nhắn nhủ ấm áp, khuyến khích bạn theo đuổi những giấc mơ của mình, giống như giấc mơ đến Phần Lan để ngắm Bắc Cực Quang.

Tham khảo thêm: 

Sách “Lửa Trời đuôi cáo 100+ câu chuyện Phần Lan”

Thông tin về Thư viện Oodi, Helsinki

Link nghe Youtube 

Link nghe Spotify

Link nghe Apple Podcast

Cảm ơn bạn đã đọc!

Cô Hai Podcast

Bài viết Những giấc mơ diệu kỳ | Giúp ngủ ngon, thư giãn, xoa dịu căng thẳng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.

Tác giả Johann Hari là nhà báo người Anh. Ông đưa ra góc nhìn mới hơn về nguyên nhân thực của trầm cảm và cách giải pháp cho chứng trầm cảm. Khi còn là một thiếu niên, ông đến gặp bác sĩ, bác sĩ giải thích rằng ông cảm thấy như cơn đau đang rỉ ra khỏi người mình, và ông không thể kiểm soát hoặc hiểu được nó. Một số giải pháp mà bác sĩ đưa ra như là uống thuốc chống trầm cảm được bác sĩ kê, giúp ông giảm bớt phần nào cơn đau, nhưng ông vẫn không thấy khá hơn là bao.

Hãy cùng điểm qua một vài tóm tắt, trích dẫn từ sách Mất kết nối nhé!

Ảnh chụp tại lớp Nextcellence 03

1. ẨN SỐ CỦA TRẦM CẢM

Trầm cảm là một ẩn số vì định nghĩa về trầm cảm còn gây ra nhiều tranh cãi. Theo các nhà nghiên cứu, trầm cảm là “một cái gì đó không ổn với não bộ/ cơ thể, một cái gì đó trục trặc bên trong, và nó là một vấn đề về thể lý.”

Hầu hết những người từng nghiên cứu bằng chứng khoa học đều chấp nhận rằng có ba loại nguyên nhân khác nhau gây ra trầm cảm và lo âu: sinh học, tâm lý và xã hội.

Về mặt sinh học, khi não bộ bị mất cân bằng lượng serotonin dẫn đến trầm cảm. Vì thế nên trầm cảm được điều trị bằng thuốc – để bổ sung sao cho lượng serotonin được cân bằng.

Có nhiều nghiên cứu trên phụ nữ được thực hiện để xem: Liệu rằng trầm cảm dẫn đến căng thẳng, lo âu? Hay chính căng thẳng, lo âu dẫn đến trầm cảm?

Kết quả cho thấy: Phụ nữ bị trầm cảm có nguy cơ phải đối mặt tác nhân gây căng thẳng nghiêm trọng và kéo dài trong 1 năm trước khi mắc bệnh, cao gấp 3 lần người không bị trầm cảm.

George & Tirril chỉ ra 2 điều khiến trầm cảm cao hơn:

1/ Gặp sự kiện tiêu cực nghiêm trọng

2/ Có nguồn căng thẳng, bất an kéo dài trong cuộc sống

Trong 2 hoàn cảnh phía trên, nếu không có người bạn tốt, không có người bạn đời biết hỗ trợ thì một người có nguy cơ 75% mắc trầm cảm.

Thêm một nghiên cứu khác:

Tại vùng nông thôn Zimbabwe: tỷ lệ trầm cảm cao vì người dân đối mặt thường xuyên những trải nghiệm sang chấn. (Ví dụ như bạn là phụ nữ và bạn không thể có con, bạn có thể bị trục xuất ra khỏi gia đình và cộng đồng).

Tại vùng nông thôn Tây Ban Nha: tỷ lệ trầm cảm cực kỳ thấp vì có cộng đồng mạnh mẽ bảo vệ mọi ngươi và có rất ít trải nghiệm sang chấn.

9 NGUYÊN NHÂN & 7 GIẢI PHÁP

1/ Mất kết nối với công việc

Có một anh thợ pha sơn tên là Joe – công việc của anh lặp đi lặp lại mỗi ngày đến mức nhàm chán, đơn điệu, không có sự khác biệt nào. Anh bị mất kết nối với chính công việc của mình bởi vì công việc của anh không có sự thử thách lành mạnh nào, và tiếng nói của anh không có giá trị, không có ý tưởng mới nào, không có quyền lên tiếng, không có gì thay đổi.

Cảm giác chúng ta làm một việc gì đó không có thật, không đúng với thực tế, không được quyền kiểm soát, không có nỗ lực cũng không có khen thưởng là nguyên nhân dẫn đến trầm cảm.

2/ Mất kết nối với người khác

“Những người bị nghiện Internet có một thời gian cảm thấy lạc lõng và bị cô lập trong thế giới thực. Thế giới ảo đã cung cấp cho những người trẻ này mọi thứ mà họ khao khát – những thứ mà trong đời thực họ không có, chẳng hạn như:

• Một mục tiêu quan trọng
• Một địa vị
• Một cộng đồng

Những người bị nghiện Internet có nhiều quyển kiểm soát trong thế giới ảo hơn là trong thế giới thực.” (Trích từ sách Mất kết nối)

3/ Mất kết nối với những giá trị ý nghĩa

Tất cả chúng ta đều đạt được niềm vui to lớn từ trạng thái dòng chảy (flow states) – trong lớp Deep Growth của thầy Trần Anh Khôi có nhắc đến – những khoảnh khắc mà chúng ta đắm chìm vào công việc ta yêu thích và đang theo đuổi trong thời điểm đó.

Khi coi trọng vật chất, trạng thái dòng chảy ít hơn, mối quan hệ càng ngắn ngủi, chất lượng mối quan hệ càng kém. Mức độ giá trị nhất thời sẽ thay đổi trong suốt cuộc đời.

“Tất cả chúng ta đều có những nhu cầu bẩm sinh nhất định: cảm thấy được kết nối, cảm thấy có giá trị, cảm thấy an toàn, cảm thấy chúng ta tạo được sự khác biệt cho thế giới, càm thấy có quyền tự chủ, cảm thấy mình giỏi một cái gì đó” (P156)

Hệ giá trị & mục tiêu nội tại: thay vật chất bằng hành động cung cấp cảm giác hài lòng bên trong, khuyến khích mục tiêu nội tại.

Tôi có đang chơi với những người sẽ khiến tôi cảm thấy được yêu thương?

Tôi có đang sắp xếp cuộc sống của mình để có cơ hội thành công với giá trị nội tại của mình không? (Trang 164)

4/ Mất kết nối do những sang chấn tuổi thơ

Có một nghiên cứu tìm nguyên nhân gây ra béo phì của một nhóm người, người ta khá nhạc nhiên khi biết nguyên nhân dẫn đến béo phì không chỉ duy nhất ở chế độ dinh dưỡng, mà la sang chấn tuổi thơ. 55% phụ nữ béo phì trong nhóm được thực hiện nghiên cứu từng bị lạm dụng tình dục, họ béo lên để bảo vệ bản thân khỏi sự chú ý của đàn ông. Để giải quyết vấn đề, chúng ta không thể bảo những người béo phì ngừng ăn. Nhiều người từng bị bạo hành trong thời thơ ấu có hành vi tự hủy (làm cho mình béo phì), nghiện ngập, tự tử. Khi còn nhỏ, bạn không thể thay đổi môi trường sống – và bạn sẽ có 2 lựa chọn: thừa nhận mình bất lực hoặc cho rằng đó là lỗi của bạn. Khi cho rằng đó là lỗi của bản thân, họ sẽ có một sức mạnh nào đó (trong tâm trí) – ví dụ như “bệnh béo phì” bảo vệ người phụ nữ khỏi gã đàn ông mà họ sợ sẽ hãm hiếp họ, việc tự trách bản thân về tổn thương thời thơ ấu sẽ bảo vệ việc cảm thấy mong mong, yếu đuối.

Sang chấn tuổi thơ, và những tổn thương tâm lý (khi đã qua khỏi thời thơ ấu) là nguyên nhân gây ra đau khổ sâu sắc về tâm lý, nó dẫn đến trầm cảm, lo âu.

Những người có trải nghiệm sang chấn tuổi thơ đều có nguy cơ mắc trầm cảm khi trưởng thành.

Ngừng hỏi: Bạn/chúng ta bị trục trặc chỗ nào?

Hãy hỏi: Chuyện gì đã xảy ra?

Sang chấn tuổi thơ thuộc loại nguyên nhân tâm lý (một trong ba nguyên nhân chính dẫn đến trầm cảm – sinh học, tâm lý và xã hội)

5/ Mất kết nối với vị trí xã hội và sự tôn trọng

Dựa vào các nghiên cứu, dữ liệu cho thấy xã hội càng bất bình đẳng thì tất cả các dạng bệnh tâm thần càng phổ biến. Bất đình đẳng càng cao thì trầm cảm càng nhiều.

Suy nghĩ về địa vị của chúng ta trong xã hội:

–            Mình có đang duy trì được vị trí xã hội của mình không?

–            Những kẻ nào đang đe dọa mình?

–            Mình có thể bị tụt xuống hạng nào?

Những câu hỏi này khiến cuộc sống của chúng ta trở nên căng thẳng.

Richard Wilkinson nói:

–            Khi khoảng cách địa vị quá lớn, nó tạo ra cảm giác thất bại mà bạn không thể thoát được.

–            Bạn có thể biết tại sao nỗi đau khổ của nhiều người trong chúng ta không phải là do một sự lầm lạc tự phát nào đó của các chất hóa học trong não.

6/ Mất kết nối với thế giới tự nhiên

“Khi bị tước đoạt môi trường sống tự nhiên, động vật phát triển các triệu chứng trông giống như tuyệt vọng cực độ. Vẹt sẽ tự rứt lông. Ngựa sẽ bắt đầu lắc lư không ngừng. Voi sẽ mài những chiếc ngà. Một số động vức nuôi nhốt bị sang chấn nặng đến mức ngủ đúng nhiều năm, xê dịch cơ thể một cách bấn loạn. Một số khác mất khả năng quan hệ sinh sản (đó là lý do vì sao rất khó để động vật giao phối trong sở thú” (Trang 194).

 Tại sao điều đó lại xảy ra?

Sau hàng loạt nghiên cứu, kết quả chỉ ra “những người chuyển đến các khu vực nhiều cây xanh cho thấy chứng trầm cảm giảm đáng kể, những người rời bỏ khu vực nhiều cây cối cho thấy chứng trầm cảm gia tăng đáng kể.”

“Khi chán nản, bạn sẽ cảm thấy mọi thứ là do bạn. Bạn bị mắc kẹt trong câu chuyện và suy nghĩ của chính mình, chúng cứ lởn vởn trong đầu bạn với sự cứng đầu cay đắng, ngớ ngẩn…Đối mặt với cảnh quan thiên nhiên, bạn có cảm giác rằng bạn và những mối quan tâm của bạn rất nhỏ nhoi, còn thế giới thì quá rộng lớn – và cảm giác đó có thể thu nhỏ bản ngã xuống một kích cỡ có thể kiểm soát được” (Trích dẫn từ sách Mất kết nối)

7/ Mất kết nối với một tương lai chắc chắn hoặc đầy hứa hẹn

“Nếu sống trong một cộng đồng không có quyền kiểm soát vận mệnh của chính mình, bạn sẽ khó hình dùng nổi bức trang về một tương lai đảm bảo hoặc hứa hẹn trong tâm trí. Bạn đang lệ thuộc các thế lực bên ngoài. Nhưng nếu bạn sống trong một cộng đồng có quyền tự kiểm soát vận mệnh, bạn có thể dễ dàng hình dung về một tương lai đầy hy vọng – bởi vì, cùng nhau, các bạn sẽ quyết định nó. Niềm tin về tương lai là thứ bảo vệ bạn. Nếu ngày hôm nay tồi tê, bạn có thể nghĩ: Đau thật đấy, nhưng sẽ không đau mãi. Nhưng khi niềm tin này mất đi, bạn có thể cảm thấy như nỗi đau của mình sẽ mãi mãi không bao giờ nguôi ngoai.” (Trang 209)

8/ Nguyên nhân thứ tám và chín: Vai trò thực sự của những thay đổi trong não bộ và gene

“Trầm cảm và lo âu do lượng serotonin trong não suy giảm”

Nguyên nhân sinh học này đóng vài trò gì, hoạt động ra sao, là liên quan đến các kết quả nghiên cứu được thế nào?

Chân ngắn, tay dài, não hoạt động mạnh ở phần sợ hãi và lo lắng: có phải do cái số nó như thế không?

Neuroplasticity (tính khả biến thần kinh): xu hướng não tiếp tục tái cấu trúc dựa trên trải nghiệm.” Bộ não liên tục thay đổi nhằm đáp ứng nhu cầu của ta. Nó thực hiện bằng hai cách: lược bớt các synap thần kinh không sử dụng, phát triển synap thần kinh sử dụng.

Marc tin rằng 7 yếu tố tâm lý và xã hội có khả năng thay đổi về mặt thể chất não hộ của hàng triệu người. Việc kết nối lại mọi thứ bạn đã mất kết nối có thể thay đổi não bộ của bạn.

CÓ BAO NHIÊU PHẦN TRĂM TRẦM CẢM LÀ DO GENE QUY ĐỊNH?

Nghiên cứu cho thấy, 37% trầm cảm là do di truyền.

Gene làm tăng độ nhạy cảm đối với nguyên nhân trầm cảm, nhưng tự bản thân chúng không phải là nguyên nhân à không phải ai cũng lãnh bản án trầm cảm hoặc lo âu cũng đều có nguyên nhân từ gene của mình (Trang 223)

Rufus May nói: Khi nói nỗi đau khổ phần lớn xuất phát từ trục trặc sinh học sẽ có thể tác động:

–            Khiến người đó mất tự tin, cảm thấy không đủ tốt vì não bộ không đủ tốt.

–            Chống lại chính con người mình.

–            Bạn không điên khi cảm thấy đau khổ, bạn không bị hỏng hay bị lỗi.

–            Nỗi đau thì thực tế lại hợp lý và lành mạnh.

BẢY GIẢI PHÁP

Nếu trầm cảm là do mất cân bằng chất hóa học trong não bộ, uống thuốc là để bổ sung chất hóa học giúp não bộ cân bằng.

Vậy thì với nhóm 7 nguyên nhân dẫn đến trầm cảm thuộc yếu tố tâm lý và xã hội, tái kết nối với những thứ mất kết nối chính là giải pháp cho chứng trầm cảm & lo âu liên quan đến yếu tố tâm lý và xã hội.

Tái kết nối thứ nhất: KẾT NỐI VỚI NHỮNG NGƯỜI XUNG QUANH

“Nếu muốn thôi chán nản, đừng là bạn nữa. Đừng là chính mình….đừng là bạn. Hãy là chúng ta. Là một phần của cộng đồng, làm cho cộng đồng có giá trị hơn.

Hãy kết nối với mọi người xung quanh. Hãy là một phần của tổng thể. Đừng cố gắng trở thành người hướng đến đám đông. Hãy cố gắng trở thành đám đông.” (Trang 266)

Lauron Beachey nói:

–            Cuộc đời con người giống như một đống lửa than lớn, ấm áp và rực sáng. Nhưng nếu bạn gắp một viên than ra và cô lập nó, nó sẽ nhanh chóng lụi tàn. Chúng tôi giữ ấm cho nhau bằng cách ở bên nhau.

Tái kết nối thứ hai: LIỀU THUỐC XÃ HỘI

Kết nối với con người và thiên nhiên.

Tái kết nối với cộng đồng, gắn kết với những điều cần nhiều thời gian và đủ kiên nhẫn.  

Trồng hoa trong khu vườn ở cộng đồng, giúp những người bị mất kết nối có thể tái kết nối với những người khác bằng cách trò chuyện, lắng nghe, tay chạm vào đất, thấy được những luống hoa nở rộ – công việc họ làm thật sự có ý nghĩa – mang đến lợi ích cho cộng đồng.

Tái kết nối thứ ba: KẾT NỐI VỚI NHỮNG CÔNG VIỆC CÓ Ý NGHĨA

Chuyển đổi công việc có thể giúp bạn ít bị kiểm soát & có quyền tự chủ, nhưng điều này khó có thể xảy ra. Hầu hết chúng ta đều không có được một công việc mà bản thân cảm thấy có ý nghĩa. Vậy thì nên làm gì?

Cảm giác bị kiểm soát (trở nên vô nghĩa trong hệ thống)

Cảm giác dù chăm chỉ đến đâu cũng không ai nhận ra (mất cân bằng giữa nỗ lực và phần thưởng)

Cảm giác tệ hại về thứ bậc (địa vị thấp, không quan trọng với sếp).

è Thay đổi cấu trúc làm việc: mỗi cá nhân đều được tập thể cần đến và cả tập thể đóng vài trò có ý nghĩa đối với từng cá nhân.

Tái kết nối thứ tư: KẾT NỐI VỚI NHỮNG GIÁ TRỊ CÓ Ý NGHĨA

Thói ham mê vật chất có mối tương quan chặt chẽ với việc gia tăng trầm cảm và lo âu. Vì thế nên nghiên cứu đã khuyến khích mỗi người tham gia tìm ra mục tiêu nội tại của mình, tạo cơ hội dừng lại và suy nghĩ về những gì họ thật sự muốn trong cuộc sống và cách để đạt được điều đó (ví dụ như làm việc ít hơn, gặp gỡ con cái nhiều hơn, học chơi một nhạc cụ, bắt đầu viết lách).

• Can thiệp vào việc làm giảm mức độ ham mê vật chất, thúc đẩy tìm ra mục tiêu nội tại, và cần một cộng đồng để làm điều đó.
• Giải phóng bản thân khỏi giá trị vật chất, gặp gỡ người khác, suy nghĩ và kết nối lại với những gì thực sự quan trong, quay lại với những giá trị có ý nghĩa.

Tái kết nối thứ năm: NIỀM VUI CỦA SỰ ĐỒNG CẢM VÀ VƯỢT QUA TÍNH VỊ KỶ

Thiền từ ái (tái kết nối), cầu nguyện – nhưng không phải ai cũng phù hợp với những hoạt động này.

Tái kết nối thứ sáu: THỪA NHẬN VÀ VƯỢT QUA NHỮNG SANG CHẤN THỜI THƠ ẤU

Sự xấu hổ, cảm giác nhục nhã. Khi khóa chặt hay che giấu sang chấn, bạn không nói với ai, bạn khóa chặt nó trong tâm trí, nó sẽ mưng mủ và cảm giác xấu hổ ngày càng lớn dần lên.  

Khi kể về một người quan trọng nghe về điều mà họ cho rằng đáng xấu hổ, họ nhận ra “có vẻ như mình vẫn được người ấy chấp nhận”. Trải nghiệm này giúp thay đổi cuộc sống của bệnh nhân.

Tái kết nối thứ bảy: KHÔI PHỤC TƯƠNG LAI

“Để khôi phục tương lai, chúng ta không nên ngồi chờ và tiếp tục mắc kẹt trong hàng đống vấn đề. Thay vào đó, chúng ta cần giải pháp. Và khi có những cuộc khủng hoảng, điều nên làm không phải về nhà khóc lóc, mà là đấu tranh không ngơi nghỉ cho đến khi đạt được nó. Từ một cá nhân đến một tập thể, một cộng đồng để có được niềm tin chắc chắn về tương lai.” (Trích dẫn từ sách Mất kết nối)

 Tham khảo thêm:

Adverse childhood experience / ACE (nghiên cứu Những trải nghiệm tuổi thơ có hại): một bảng 10 câu hỏi về 10 loại trải nghiệm khủng khiếp khác nhau có thể xảy ra khi còn bé – từ bị lạm dụng tình dục, lạm dụng cảm xúc, đến bị bỏ rơi.

Dose-response effect (hiệu ứng đáp lại liều lượng): Bạn càng hút nhiều thuốc lá, nguy cơ mắc ung thư phổi của bạn càng tăng lên. Bạn càng bị sang chấn khi còn nhỏ, nguy cơ trầm cảm của bạn càng tăng lên.

Lời kết:

“Bạn không phải là cỗ máy có các bộ phận bị hỏng. Bạn là một sinh vật không được đáp ứng các nhu cầu. Bạn cần phải có một cộng đồng. Bạn cần có những giá trị ý nghĩa, chứ không phải những giá trị nhất thời mà bạn đã nhồi nhét suốt cuộc đời, luôn nói với bạn rằng hạnh phúc đến từ tiền bạc và vật chất. Bạn cần những công việc có ý nghĩa. Ban cần thế giới tự nhiên. Bạn cần cảm thấy mình được tôn trọng. Bạn cần một tương lai an toàn. Bạn cần kết nối với tất cả những thứ này. Bạn cần phải giải phóng bất kỳ sự xấu hổ nào mà bạn cảm thấy do sự ngược đãi.”

Mất kết nối – Johann Hari

Lưu ý:

Cuốn sách Mất kết nối không phải là cẩm nang điều trị trầm cảm, nó không tổng hợp tất cả những thông tin về triệu chứng liên quan đến trầm cảm.

Tuy nhiên như đã trình bày ở trên, những ai tự dán nhãn mình bị mắc chứng trầm cảm, những ai quan tâm đến chủ đề trầm cảm, hoặc những ai cảm thấy bản thân đang bị mất kết nối với điều gì đó trong cuộc sống, đây là một cuốn sách rất nên đọc. Nó không chỉ giúp người đọc hiểu thêm về những nguyên nhân có thể gây ra đau khổ kéo dài, nhận diện nỗi đau và một phần nào đó giúp tái kết nối với những thứ đã mất kết nối.

Cuốn sách này sẽ là một món quà quý giá để giúp lan tỏa đến cộng đồng giá trị tinh thần tích cực cho những ai đang loay hoay đi tìm sự kết nối với bản thân và với những người xung quanh.

Cảm ơn bạn đã đọc đến đây! Mến chúc bạn những ngày thật nhiều niềm vui an lành phía trước!

Cô Hai.

Bài viết MẤT KẾT NỐI (LOST CONNECTION) – JOHANN HARI đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Cô Hai Podcast.